Τρίτη, 28 Μαΐου 2013

Τα τελευταία μαγαζιά/βιοτεχνίες του ιστορικού κέντρου - OpenWalkAthens


απο το athensville

"Δεν υπάρχει πιο συναρπαστικό πράγμα από την έρευνα" είχε πει σε μια παρέα μια συγγραφέας και δίκιο είχε. Η σκέψη της μου επιβεβαιωνόταν εδώ και δύο μήνες όταν πρωτομπήκε η ιδέα να γίνει μια δράση ανάδειξης των μαγαζιών που χάνονται είτε αυτά αφορούν μια τέχνη που ξεφυσά τα τελευταία της είτε γιατί έχουν σπάνιο και ιδιαίτερο αντικείμενο. Μια κοπέλα μίλησε αρχικά για ένα μαγαζάκι που εξειδικεύεται σε υδρογείους κι απο κεί ξετυλίχτηκε το κουβάρι της -αλήθεια σούπερ συναρπαστικής- έρευνας. Μπήκα σε μέρη που προσπερνώ χρόνια καθημερινά και δεν φανταζόμουν τα σκηνικά που κρύβουν πίσω από τους τοίχους. Από εργαστήρια άθικτα στην εικόνα τους δεκαετίες, μέχρι τεχνίτες και καλούπια μαστοριών χαμένων, που διατηρούνται από μια γηραιά πελατεία που δεν τα παίρνει ετοιματζίδικα απ' τα σουπερ μάρκετ, αλλά έρχεται σ' αυτά τα εξειδικευμένα εργαστήρια και ζητά ακόμα και σήμερα το συγκεκριμένο.
Ήταν λοιπόν ένα πακέτο από ιδιαίτερες στιγμές που γεύτηκα αυτοί οι δύο μήνες, να τριγυρίσω σχεδόν όλα τα εργαστήρια της βιοτεχνικής περιοχής της Αθήνας, κυρίως στου Ψυρρή και στο Εμπορικό Τρίγωνο, και να γνωρίσω ανθρώπους με ενδιαφέρουσες ιστορίες, ντυμένες άλλοτε με πόνο και νοσταλγία, αλλά το σημαντικότερο, φέρουσες τη σύγχρονη ιστορία της πόλης.
Αυτή την Κυριακή η όλη δουλειά που κάναμε 20 άτομα τον τελευταίο μήνα, μετουσιώνεται στο πρώτο OpenWalkAthens "βιοτεχνίες/καταστήματα με σπάνιο αντικείμενο στο κέντρο" που πιστεύω δεν πρέπει να χάσετε. Σε 2 ώρες θα δείτε συμπυκνωμένη άγνωστη, νοσταλγική αλλά και σύγχρονη ιστορία της πόλης, και μαγαζιών, που στέκουν ταπεινοί φρουροί της πλούσιας βιοτεχνικής παράδοσης των κάτω αυτών γειτονιών. 

Μερικά τιπς για τα σημεία του Owa:


Σιδηρουργείο-Μηχανουργείο, Χριστοκοπίδου 8
Ίσως το πιο ιδιαίτερο σημείο του OpenWalk, σέρνοντας την σιδερένια πόρτα μεταφέρεστε 100 χρόνια πίσω. Ακόμη χρησιμοποιείτε απ' τους τεχνίτες της ναξιώτικης οικογένειας των Λιοφάγων, το καμίνι που αχνίζει στο κέντρο τους, μαζί με το βαρύ αμόνι. Αξίζει να χαζέψετε τον τοίχο με τις κρεμαστές φωτογραφίες, και όλη την ιστορία της οικογένειας απ' την Νάξο ως του Ψυρρή και το άνοιγμα του Σιδηρουργείου το 1948. 


Παραδοσιακό Τυπογραφείο, Αριστείδου 10-12, ημιυπόγεια στοάΤο ενδιαφέρον εδώ ότι έχει διατηρηθεί ατόφιο ένα τυπογραφείο απ' τα παλιά. Ο τρόπος σύνθεσης αυτής της βαριάς και απαιτητικής δουλειάς ήταν πραγματικά δύσκολος. Ψηφίδα-ψηφίδα, μεταλλικά στοιχεία στη σειρά σχημάτιζαν τα κείμενα, αυτά που πληκτρολογούμε εμείς στα 5 δεύτερα, ε, έπαιρνε και μισή ώρα για τον παλιό τυπογράφο για να τα στήσει.



Bιοτεχνία Κηροπλαστικής, Αριστοφάνους 28
Κηροπλάστες δεν έχουν μείνει πολλοί. Τα περισσότερα βιομηχανοποιημένα ετοιματζίδικα πια. Πίσω απ' το μπροστά χώρο κρύβεται το εργαστήριο με τα κρεμαστά καλούπια, και τ' αρώματα κεριών και λιβανιών ζεστά ζεστά να αγκαλιάζουν σαν λάβα το σώμα.

Κατάστημα Φελιζόλ, Άνθιμου Γαζή 9, Στοά Καρύτση
Η περίφημη λέξη φελιζόλ είναι δημιούργημα ακριβώς αυτού του καταστήματος, που έχει πατεντάρει και την ονομασία. Σήμερα φτιάχνει ντηζαϊνάτα αντικείμενα απο φελιζόλ κυρίως το μαγαζί στο κέντρο, η βιοτεχνία του Βοτανικού ασχολείται κυρίως με μονώσεις.

Τροχιστής ψαλιδιών/μαχαιριών, Κολοκοτρώνη 49
Απ' το 1926 στο Εμπορικό Τρίγωνο ο προπάππος Κοντοπίδης και ο εγγονός έχει διατηρήσει το μαγαζί μέχρι σήμερα. Το ενδιαφέρον ότι έχει δημιουργήσει μια συλλογή, μικρό μουσείο, με όλα τα εργαλεία τροχίσματος στον ημιόροφο που αξίζει τρελό έπαινο.


Μαλλιά για πλέξιμο, Κολοκοτρώνη 30
Οι Σακαλάκ είναι στην Κολοκοτρώνη από το 1935. Μοντέρνο μεν το κτίριο πια, αλλά είναι συνώνυμο του μαλλιού για τις Αθηναίες το μαγαζί αυτό. Το ενδιαφέρον ότι κάνει δωρεάν μαθήματα πλεκτικής και τη μέρα του ανοικτού περιπάτου θα κάνει επίδειξη.


Είδη Ραπτικής, Πλατεία Αγίας Ειρήνης 5
Απ' τα αγαπημένα μου σποτ. Ανάμεσα στο μπαρομάνι, διασώζεται ακόμη το μαγαζί ειδών ραπτικής των Αγγελοπουλέων, στην ίδια θέση απ' το 1925. Οι αδελφές Αγγελοπούλου το διατηρούν μέχρι σήμερα και όσοι το προσπερνάτε κακό του κεφαλιού σας. Αναλλοίωτο από τότε στο εσωτερικό του θα δείτε είδη ραπτικής και ρουχισμού ακόμη απ' την εποχή του Μεσοπολέμου. Αναζητήστε τα κουτιά με τις γαλλικές κάλτσες, είναι 70 χρόνια εκεί!




Εργαστήρι Ξυλογλυπτικής, Χριστοκοπίδου 2, υπόγειο
Ακόμα και η ξυλογλυπτική έχει αντικατασταθεί από βιομηχανική παραγωγή. Αλλά δεν μπορεί να φτάσει την ευαισθησία ενός χειροποίητου γλυπτού, από γερό τεχνίτη όπως είναι ο κ. Βασίλης, ένας πολυ φιλικός, καταπληκτικός άνθρωπος που αξίζει να γνωρίσετε.

Οργανοποιείο Καρελλάς, Λουκά Νίκα 14 & Αγ. Αναργύρων
Ίσως ο τελευταίος που κατασκευάζει χειροποίητα όργανα, αφού μαθήτευσε δίπλα σε μαστόρους παλιούς της ρεμπετομάνας περιοχής Ψυρρή/Αθηνάς, άνοιξε το εργαστήριο μιας απαιτητικής τέχνης το 1992. Και δεν είναι μόνο η ακουστική σημαντική, αλλά και τα ιδιαίτερα σκαλίσματα που ζητάνε οι πελάτες στα όργανά τους.

Xειροποίητα παπούτσια μπαλέτου, Αριστοφάνους 14
Παπούτσια μπαλέτου, ίσον Τζοάνα, για οποιονδήποτε ασχολείται μ' αυτόν τον χορό. Τα παπούτσια αυτά πάντα χειροποίητα, στα μέτρα των χορευτών κι η ιδιοκτήτρια θα δείξει πως φτιάχνονται.


Εργαστήριο μπαούλων, Παλλάδος 21, υπόγειο
Ένα υπογειάκι που δεν πιάνει το μάτι σου κοντά στην πλατεία Ηρώων φιλοξενεί από το 1966 το εργαστήρι μπαούλων του κ. Γιώργου. Ίσως το πιο εξειδικευμένο μαγαζί του OpenWalk που αποδεικνύεται ακόμη χρήσιμο, αφού σε πολλές παραστάσεις το Εθνικό και η Λυρική έχουν βρει εδώ παλιές βαλίτσες και μπαούλα. Ο κ. Γιώργος επίσης είναι ο μοναδικός που τα επισκευάζει πια σε ολόκληρη την Ελλάδα!


Ψάθινα καπέλα, Αγίας Ελεούσης 7, 1ος
Τα καπέλα είναι ότι πιο ετοιματζίδικο πια, αλλά ευτυχώς υπάρχει 3-4 πιλοποιϊα στο κέντρο που ακόμα κρατάνε. Ένα απ' αυτά της οικογένειας Σαρηγιαννίδη που έχει μεγαλύτερη εξειδίκευση στα ψάθινα καπέλα και θα δείξει πως φτιάχνονται.


Λευκοσιδηρουργείο, Κακουργοδικείου 2 (Αθηνάς 17 γωνία) υπόγειο
Απ' τα παραδείγματα που χαίρεσαι. Ο πιτσιρικάς εγγονός της οικογένειας Τερίκογλου διατηρεί ατόφια την ατμόσφαιρα του εργαστηρίου του παππού που άνοιξε το 1957 και είναι απ' τους πιο ανοιχτόκαρδους στο να μιλήσουν και να μυήσουν τον κόσμο σ' αυτή την ωραία τέχνη. Μακάρι να 'ταν όλοι έτσι πραγματικά. Το μαγαζί αυτό σίγουρα τα πάει περίφημα και θα συνεχίσει έτσι. Μπράβο του!

Τσιγκογραφείο, Χρυσοσπηλιωτίσσης 7, 3ος
Απ' τα τελευταία 3 της Αθήνας. Η τσιγκογραφία ήταν η τέχνη αποτύπωσης της φωτογραφίας σε τσίγκο κλισέ και ήταν άμεση η εξάρτησή της από την τυπογραφία. Με την αλλαγή της τεχνολογίας στην τελευταία, η τσιγκογραφία ουσιαστικά αχρηστεύτηκε και έστρεψε το αντικείμενό της σε ιδιαίτερες ανάγλυφες εκτυπώσεις όπως η χρυσοτυπία.


Αμπαζούρ, Ευριπίδου 1
Πολύ ωραίο σποτ. Η οικογένεια Περβολαράκη δέχτηκε με λαχτάρα να συμμετέχει. Όλη η οικογένεια απασχολείται στο μαγαζί που φτιάχνει 60 χρόνια τώρα αριστουργηματικά αμπαζούρ. Στις βιτρίνες του φιλοξενεί πραγματικά αμπαζούρ έργα τέχνης, ενώ την μέρα του owa θα φέρει και αμπαζούρ που έχουν πρωταγωνιστήσει σε παλιές ελληνικές ταινίες!

Κουρείο, Σοφοκλέους 5, στοά
Άλλο παράδειγμα με μέλλον. Ο ιδιοκτήτης κουρέας του, έχει διατηρήσει όλη την ατμόσφαιρα του παλιού κουρείου και όχι μόνο αυτό αλλά το γουστάρει τόσο που βρήκε, αγόρασε και θα επιδείξει ποδήλατο-κουρείο απ' την Ιταλία! 


Περισσότερες πληροφορίες για το OpenWalkAthens στο http://atenistas.org/2013/05/14/openwalk/

Κυριακή, 26 Μαΐου 2013

Ψηφιδωτό, τα μυστικά της αιώνιας ζωγραφικής

Ψηφιδωτών διάλογοι


απο την καθημερινη

Εκθεση της ζωγράφου και καθηγήτριας ψηφιδωτού στην ΑΣΚΤ, Δάφνης Αγγελίδου
Της Μαργαριτας Πουρναρα
Στα αρχαία και τα βυζαντινά χρόνια, τα ψηφιδωτά συντρόφευαν τα αγάλματα. Η ψηφοθετική ήταν εφάμιλλη της γλυπτικής και της ζωγραφικής. Δεν είναι τυχαίο ότι αποτέλεσε μάλιστα πηγή έμπνευσης για πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης, ο οποίος περνούσε πολλές ώρες θαυμάζοντας την παράσταση της περίφημης Μέδουσας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ως φόρο τιμής στην «παραγνωρισμένη» –σήμερα– τέχνη, αλλά και ως άνοιγμα προς την εικαστική σκηνή, το ΕΑΜ φιλοξενεί από την προηγούμενησ Δευτέρα έργα της Δάφνης Αγγελίδου. Τα ψηφιδωτά της παρουσιάζονται στο αίθριο, εκεί όπου βρίσκεται το ρωμαϊκό ψηφιδωτό δάπεδο, για να δώσουν το έναυσμα μιας συνομιλίας που δεν σταμάτησε με τον χρόνο.
«Η έκθεση αυτή ξεκίνησε από μια ιδέα του ιστορικού τέχνης Αντρέα Ιωαννίδη, την οποία συζητήσαμε ήδη από το καλοκαίρι με την προϊσταμένη δημοσίων σχέσεων του μουσείου, την Αλεξάνδρα Χριστοπούλου», μας εξηγεί η κυρία Αγγελίδου, η οποία διδάσκει ψηφιδωτό ως επίκουρη καθηγήτρια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών εδώ και πολλά χρόνια. «Το ψηφιδωτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καλλιτεχνικής μας παιδείας. Τα πρώτα δείγματα τα βρίσκουμε στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία, αλλά στην Ελλάδα, η ψηφοθετική γνώρισε την πρώτη της ουσιαστική άνθηση και την πιο λεπταίσθητη διάστασή της με τα θαυμάσια ψηφιδωτά της Πέλλας, της Δήλου, της Ολύνθου. Αλλωστε, μέσα από την τεχνική αυτή, διασώθηκαν ώς τις ημέρες μας εικόνες και παραστάσεις από την αρχαία ελληνική ζωγραφική, από τα αντίγραφα με ψηφίδες. Λένε ότι το ψηφιδωτό είναι η ζωγραφική για την αιωνιότητα. Η παράδοση συνεχίστηκε και στο Βυζάντιο, όπως μπορούμε να δούμε ακόμα και σήμερα, σε κάποιες εκκλησίες της Θεσσαλονίκης αλλά και στον Οσιο Λουκά, στη Νέα Μονή Χίου, στη Μονή Δαφνίου».
Οπως επισημαίνει η καλλιτέχνις, συνήθως βλέπουμε τα ψηφιδωτά στις σελίδες κάποιας έκδοσης ιστορίας της τέχνης, αλλά δεν πηγαίνουμε να τα θαυμάσουμε από κοντά: «Δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στη ζωγραφική ή τη γλυπτική και δεν βλέπουμε την εικαστική τους ποιότητα. Δυστυχώς, δεν δόθηκε συνέχεια στην τέχνη αυτή, που γνώρισε μεγάλη ακμή για πολλούς αιώνες. Ο λόγος είναι ότι αφενός συνδέθηκε πολύ με την εκκλησία, αφετέρου είναι πολύ δαπανηρή και χρονοβόρος, συνεπώς ιδιαίτερα δύσκολη για τους σύγχρονους εικαστικούς, που δεν την εντάσσουν συχνά στις τεχνικές που χρησιμοποιούν. Ηδη από την αρχαιότητα, οι ψηφοθέτες δούλευαν ομαδικά για να μπορούν να ολοκληρώνουν πιο γρήγορα την εργασία τους, κάτι που έγινε και στους βυζαντινούς χρόνους. Την εποχή της Εικονομαχίας μάλιστα, επειδή δεν μπορούσαν να εργαστούν στην Κωνσταντινούπολη, πήγαν στη Συρία και έφτιαξαν το Τζαμί των Ομεγιάδων. Τα συνεργεία απαρτίζονταν από 25 - 30 άτομα ξεχωριστών ειδικοτήτων, και η γνώση περνούσε από πατέρα σε γιο».
Ξανακερδίζει έδαφος σήμερα
«Το ψηφιδωτό επανέρχεται στην καλλιτεχνική επικαιρότητα τον 20ό αιώνα χάρις στον Γκαουντί, που το ενέταξε στην αρχιτεκτονική χρησιμοποιώντας κεραμικά πλακίδια, που ήταν πιο οικονομική ύλη, ενώ κατάφερε να καλύψει καμπυλωτές επιφάνειες. Η σκυτάλη πέρασε στο Μεξικό, με τεράστιες παραστάσεις, σαν τοιχογραφίες. Τις τελευταίες δεκαετίες, την τέχνη αυτή συνεχίζουν μόνον ορισμένοι καλλιτέχνες, αλλά κερδίζει έδαφος αν σκεφτεί κανείς πόσες ψηφιδωτές διακοσμήσεις βρίσκουμε στους σταθμούς του μετρό στη Νέα Υόρκη και σε άλλες πόλεις του κόσμου», τονίζει η Δάφνη Αγγελίδου, η οποία διδάχθηκε από τον Γιάννη Κολέφα στην ΑΣΚΤ, ο οποίος έκανε τη συντήρηση της Ροτόντας στη Θεσσαλονίκη.
«Από τα σπουδαστικά μου χρόνια, πάντα εξασκούσα την ψηφοθετική μαζί με τη ζωγραφική», συνεχίζει. «Πρόκειται για μια πολύ γοητευτική ενασχόληση, που θέλει εξαρχής διαφορετική αντιμετώπιση. Ο αρχικός σχεδιασμός είναι διαφορετικός απ’ ό,τι σε έναν πίνακα, οι μεταβάσεις πιο σκληρές, το πλάσιμο μιας εικόνας είναι αλλιώτικο. Θα λέγαμε ότι είναι πιο κοντά στη γλυπτική παρά στην τέχνη του χρωστήρα. Πάντως, πολλοί φοιτητές της Σχολής δεν διστάζουν να ασχοληθούν με πολλά διαφορετικά πράγματα μαζί, όπως το βίντεο και το ψηδιδωτό», συνεχίζει η εικαστικός, που προετοίμασε την έκθεση με τη βοήθεια του ιστορικού τέχνης Αντρέα Ιωαννίδη, ο οποίος ανέλαβε την επιμέλεια της έκθεσης.
Στο ΕΑΜ θα παρουσιάσει μια μικρή αναδρομική τριάντα ψηφιδωτών που έχει κάνει τα τελευταία 25 χρόνια. Η θεματολογία είναι η ίδια με τις ζωγραφικές της ενότητες: εξοχικά και αστικά τοπία, διαβάτες με ομπρέλες, σιλουέτες που μοιάζουν με θέατρο σκιών. Σε όλες τις συνθέσεις κυριαρχεί η αίσθηση της απουσίας· είναι ένας κόσμος υπερβατικός εν αναμονή, μετέωρος. «Από τότε που ήμουν φοιτήτρια πήγαινα στο αίθριο του μουσείου για να μελετήσω τα αγάλματα και σήμερα αισθάνομαι μεγάλη συγκίνηση και τιμή που επιστρέφω στον ίδιο χώρο. Ηταν το καταφύγιό μου, ένα γαλήνιο μέρος με άνοιγμα μόνο προς τον ουρανό», μας λέει. Και η συνομιλία με τα αρχαία σπαράγματα; «Προκαλεί δέος σε κάθε σύγχρονο δημιουργό και πιστεύω ότι είναι πολύ θετικό για εμάς, το γεγονός ότι το ΕΑΜ μάς δίνει βήμα για να εκφραστούμε». Η έκθεση θα διαρκέσει ώς τα τέλη Αυγούστου.
Ποια είναι
Η εικαστικός Δάφνη Αγγελίδου είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Εικαστικό Τμήμα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας, στο εργαστήριο ψηφιδωτού. Εχει σπουδάσει ζωγραφική με τους Γιάννη Μόραλη και Δημήτρη Μυταρά και ψηφιδωτό με τον Γιάννη Κολέφα στην ΑΣΚΤ. Εχει πραγματοποιήσει δέκα ατομικές εκθέσεις (Γκαλερί 7, Καλλιτεχνικό και Πνευματικό Κέντρο «ΩΡΑ», Χώρος Τέχνης 24 κ.ά.) και έχει λάβει μέρος σε περίπου εκατό ομαδικές - θεματικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Εργα της βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, σε μουσεία και πινακοθήκες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΟΥ


απο την καθημερινή

Ορέστης Δουμάνης, πραγματικός δάσκαλος και ακριβός φίλος
Του Aνδρεα Γιακουμακατου*
​​Ορέστης Δουμάνης ήταν άνθρωπος του μέτρου σε κάθε του ενέργεια, άνθρωπος της δράσης και του αποτελέσματος: ήξερε πώς να προγραμματίζει και να φέρει σε πέρας τον στόχο. Μήπως και αυτός ο τελευταίος ήταν στόχος του; Οχι, δεν ήταν, γιατί για τον θάνατο μιλούσε, αλλά τον φοβόταν κιόλας. Κάποτε είχε πει: «Δεν λυπάμαι που θα πεθάνω, με πειράζει που δεν θα ζω, που δεν θα μπορώ να συμμετέχω και να διαμορφώνω όλα αυτά τα ωραία πράγματα που κάνω με τους φίλους μου. Που μιλάω για την αρχιτεκτονική, που διοργανώνω ωραίες εκθέσεις, που βλέπω πράγματα μαζί τους σε κάθε γωνιά της γης». Γιατί ο Ορέστης λάτρευε το ωραίο και το σημαντικό, ήξερε να το διακρίνει και να το αναδεικνύει. Απεχθανόταν -αντίθετα- τη μετριότητα. Ηταν προοδευτικός ώς το μεδούλι και αγαπούσε τη ζωή όπως και άλλοι της δικής του μεταπολεμικής γενιάς, που είχαν λίγα και δεν μπορούσαν παρά να κατακτήσουν περισσότερα. Το πρώτο ταξίδι στα 22 του, το 1951 στην Τριενάλε του Μιλάνου, ήταν γι’ αυτόν ένα πολιτισμικό σοκ, καθώς βρέθηκε απέναντι στην περίφημη εγκατάσταση από νέον του Lucio Fontana και ανακάλυψε τη μοντέρνα αρχιτεκτονική στη μεταπολεμική Ιταλία. Από τότε αποφάσισε ότι δουλειά του ήταν να φέρει τον κόσμο μέσα στην Ελλάδα, να βοηθήσει κι αυτός στον εκσυγχρονισμό αυτής της φτωχής τότε χώρας, μέσα από την αρχιτεκτονική και την τέχνη. Για να το καταφέρει, μπήκε μπροστά με έναν τρόπο που δεν υπάρχει πια, και που λέγεται «στράτευση». Πήρε θέση, στρατεύθηκε ενάντια στον συντηρητισμό και στην πολιτική και κοινωνική παρακμή, με τον τρόπο του. Δηλαδή όχι με τα λόγια αλλά κάνοντας δουλειά, ήδη από τα πρώτα τεύχη των «Αρχιτεκτονικών Θεμάτων» και των «Θεμάτων Χώρου + Τεχνών» μέσα στη δικτατορία, που για να τα βγάλει, είχε κάποτε εκμυστηρευτεί, έκοβε από το φαγητό του.
Η απίστευτη σταθερότητα και συνέχεια της δράσης του τον έκαναν σημείο αναφοράς. Εμεινε πιστός στην ιδέα του αειθαλούς μοντέρνου, όπως έμεινε πιστός στις ιδέες των νεανικών του χρόνων, αναζητώντας τις πάντα στους καλύτερους από κάθε νέα γενιά που εμφανιζόταν στο προσκήνιο. Η δικιά μας, η γενιά του 1955, του χρωστάει πολλά. Μπορώ να πω ότι χωρίς αυτόν δεν θα υπήρχε αυτή η γενιά των θεωρητικών και κριτικών, που πήρε μορφή γύρω από τα «Αρχιτεκτονικά Θέματα». Προσωπικά, του οφείλω ό,τι οφείλει κανείς σε έναν πραγματικό δάσκαλο που είναι και ακριβός φίλος. Την ευθυκρισία, την ιδεολογική εντιμότητα, την ανεξαρτησία της γνώμης, την πολιτισμική περιέργεια, την οξυδέρκεια, τη μέθοδο, την αποτελεσματικότητα, την ατομική ευθύνη, τον τρόπο να είναι κανείς πολίτης του κόσμου. Φυσικά, του χρωστάω και τα πολυάριθμα κείμενά μου που είχα την τιμή να δω δημοσιευμένα στα περιοδικά του, από τα 26 μου χρόνια.
Με τον καιρό ερχόταν όλο και πιο κοντά στην ιστορική μουσική, την κλασική, και αποκαλυπτόταν και εκεί διεισδυτικός και ραφινάτος ακροατής. Ο Ορέστης φέρνει στον νου έναν άλλο μεγάλο Ελληνα, τον Μάνο Χατζιδάκι, για έναν πολύ απλό αλλά σημαντικό λόγο. Οπως και εκείνος, έτσι και ο φίλος μας ανήκει στη σπάνια κατηγορία των ανθρώπων που όσο περνάν τα χρόνια τόσο εντονότερη είναι η παρουσία τους και σπαρακτικά νοσταλγική η οδύνη του χαμού τους. Θα συνεχίσει να ζει ανάμεσά μας, να μας νουθετεί με το παράδειγμά του και να είναι το μέτρο της δικής μας δράσης και της δικής μας δημιουργίας.
* Ο κ. Ανδρέας Γιακουμακάτος είναι καθηγητής Αρχιτεκτονικής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.

Νέοι Ελληνες αρχιτέκτονες εκθέτουν έργα τους


Στο ελληνικό αρχιτεκτονικό ταλέντο και στην καινοτομία που πηγάζει από αυτό, καθώς και στην ενίσχυση της απήχησής του στο διεθνές αρχιτεκτονικό στερέωμα, εστιάζει η έκθεση Great που εγκαινιάζεται αύριο (20/5) στον Νέο Εκθεσιακό Χώρο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.
Σαράντα μία διπλωματικές και μεταπτυχιακές εργασίες αρχιτεκτονικής που συμμετείχαν στον διαγωνισμό «Great 2013 - Τα πρώτα τους κτίρια», που διοργάνωσε το Great-Greek Architectural Talent σε έκθεση που θα διαρκέσει έως τις 9 Ιουνίου με είσοδο ελεύθερη για το κοινό. Συγκεκριμένα, θα εκτεθούν τριάντα μία διπλωματικές και δέκα μεταπτυχιακές εργασίες φοιτητών που προέρχονται από σχολές αρχιτεκτονικής της Ελλάδας και σχολές στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στην Ολλανδία. Οι εργασίες που θα εκτεθούν αφορούν κυρίως κτίρια μεγάλης κλίμακας, δημόσια κτίρια, μουσεία ή πολιτιστικούς χώρους. Επιμελητής και συντονιστής είναι ο αρχιτέκτονας Μέμος Φιλιππίδης.
Αύριο, βραδιά των εγκαινίων, στις 7 μ.μ., θα μιλήσει ο πολυβραβευμένος αρχιτέκτονας Νίκος Κτενάς για τη δική του αρχιτεκτονική πορεία, αναφερόμενος παράλληλα στην αναγκαιότητα ενός θεσμού όπως το Great.
Το Great-Greek Architectural Talent είναι μια συνεργασία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και της ΑΓΕΤ Ηρακλής, μέλους του ομίλου Lafarge.