Κυριακή, 2 Νοεμβρίου 2014

Το Rethink Athens τροχοπέδη για τον τουρισμό

απο την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ

Τη στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό προγραμματίζεται «η ανασυγκρότηση του κέντρου της Αθήνας με άξονα την οδό Πανεπιστημίου», το περιώνυμο Rethink Athens. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ενώ έχουν εκπονηθεί ερευνητικά προγράμματα, μελέτες, διαγωνισμοί κ.λπ., δεν υπάρχει πουθενά η παραμικρή σοβαρή αναφορά των επιπτώσεων στον τουρισμό.

Χάρτης 1: Επισκεψιμότητα πόλων τουριστών κρουαζιέρας (σημειώνονται οι δέκα κυριότεροι πόλοι και κάποιοι επιπλέον χαρακτηριστικοί κατ' αύξοντα αριθμό επισκεψιμότητας. Το μέγεθος της κουκκίδας είναι ανάλογο του όγκου των επισκεπτών)Χάρτης 1: Επισκεψιμότητα πόλων τουριστών κρουαζιέρας (σημειώνονται οι δέκα κυριότεροι πόλοι και κάποιοι επιπλέον χαρακτηριστικοί κατ' αύξοντα αριθμό επισκεψιμότητας. Το μέγεθος της κουκκίδας είναι ανάλογο του όγκου των επισκεπτών)Αν δεχθούμε ότι ο τουρισμός είναι πράγματι μια από τις «ατμομηχανές» της Ελληνικής οικονομίας, είμαστε υποχρεωμένοι να εξετάζουμε τις επιπτώσεις κάθε μεγάλης παρέμβασης σε αυτήν ή καλύτερα, να θεωρούμε τον τουρισμό σαν μια Σημαντική Μεταβλητή, στην ανάλυση των επιπτώσεων των παρεμβάσεων αυτών.
Το βάρος της ανάπτυξης, τα τελευταία χρόνια έχει πέσει με τέτοια ένταση στον Τουρισμό, γιατί είναι από τους λίγους τομείς που μπορεί να εμφανίσει άμεσα αποτελέσματα, και με μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, όταν άλλοι τομείς χρειάζονται δεκαετίες για να αναπτυχθούν και να καρποφορήσουν.
15% του ΑΕΠ
Συγκεκριμένα, η συνολική συμβολή του τουρισμού τα τελευταία 5 χρόνια υπολογίζεται σε πάνω από 15% του ΑΕΠ ετησίως και η συνολική συνεισφορά στην απασχόληση σε πάνω από 17% του εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα σημαντικό σε περίοδο υψηλών ποσοστών ανεργίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εκτέθηκαν στο πρόσφατο συνέδριο του ΣΕΤΕ στις 18-19/10/2014, η συνεισφορά του τουρισμού στο ΑΕΠ το 2014 ανέρχεται στο 20,5%.
Ενα σημαντικό μερίδιο στην τουριστική «πίτα» κατέχει ο τουρισμός κρουαζιέρας, με την Ελλάδα να αποτελεί τον τρίτο κορυφαίο προορισμό στην Ευρώπη και τον Πειραιά να είναι το πέμπτο μεγαλύτερο λιμάνι εκκίνησης κρουαζιέρας στην Ευρώπη, με αυξητική τάση του αριθμού των τουριστών.
Σημαντική παράμετρος στον τουρισμό κρουαζιέρας είναι ο χρόνος. Με μέσο όρο παραμονής στην Αθήνα τις 6,5 ώρες, πρέπει ο επισκέπτης, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να προλάβει να δει τα κύρια αξιοθέατά της. Ταυτόχρονα, αυτό πρέπει να γίνει με όσο το δυνατόν λιγότερο περπάτημα, γιατί οι περισσότεροι δεν είναι γυμνασμένοι, υπάρχουν αρκετοί ηλικιωμένοι, ενώ πολλοί δεν είναι εξοικειωμένοι με τις υψηλές θερμοκρασίες. Βασικό εργαλείο μετακίνησης προς τους τουριστικούς προορισμούς είναι τα τουριστικά πούλμαν, κάτι που διασφαλίζει και την έγκαιρη επιστροφή στο πλοίο.
Φυσικά θα γνωρίζετε ότι Τουρισμός στην Αθήνα -αφού η πόλη δεν ικανοποιεί άμεσα το σλόγκαν «ήλιος και θάλασσα»- σημαίνει κυρίως Μνημεία, και ειδικά Ακρόπολη. Αν δεν υπήρχε ο Παρθενώνας ίσως η Αθήνα να μην ήταν σε κανένα τουριστικό χάρτη.
Σύμφωνα με μεγάλη έρευνα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) η διαδρομή Ακρόπολη - Ερμού - Μοναστηράκι - Σύνταγμα είναι η πλέον δημοφιλής διαδρομή για τους τουρίστες που επιλέγουν την Αθήνα για τις διακοπές τους. Οι βασικοί πόλοι έλξης των τουριστών είναι τα κλασικά αξιοθέατα για τα οποία η Αθήνα είναι παγκοσμίως γνωστή, πράγμα που σε μεγάλο βαθμό καθορίζει και τις διαδρομές τους στην πόλη.
Χάρτης 2: Πυκνότητες τουριστικών διαδρομών (Διακρίνεται η κυρίαρχη διαδρομή μέσω Ερμού και η εναλλακτική μέσω Στύλων Ολυμπίου Διός)Χάρτης 2: Πυκνότητες τουριστικών διαδρομών (Διακρίνεται η κυρίαρχη διαδρομή μέσω Ερμού και η εναλλακτική μέσω Στύλων Ολυμπίου Διός)Από την άλλη φαίνεται να επιβεβαιώνεται και η υπόθεση σχετικά με το περιορισμένο χωρικό εύρος των μετακινήσεων των τουριστών της κρουαζιέρας, όπου σε συνδυασμό με το χρονικό, κάνει σημαντικούς πόλους της Αθήνας, όπως πχ το Αρχαιολογικό Μουσείο, να εμφανίζουν χαμηλή επισκεψιμότητα. (βλ. χάρτη 1)
Ετσι, η Ακρόπολη, το Σύνταγμα (Βουλή-Εύζωνοι), η Πλάκα, το Μουσείο της Ακρόπολης, η Βιβλιοθήκη του Αδριανού, η πλατεία Μοναστηρακίου, η Ρωμαϊκή αγορά και οι Στύλοι του Ολυμπίου Διός είναι μακράν τα πρώτα στις προτιμήσεις κρουαζιέρας, όλα πάνω στην προαναφερθείσα διαδρομή. Εναλλακτική διαδρομή, κυρίως για αυτούς που θέλουν να αποφύγουν την πεζοπορία, είναι η διαδρομή Ακρόπολη - Στύλοι Ολυμπίου Διός - Ζάππειο - Σύνταγμα. (βλ. χάρτης 2)
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι τουρίστες κρουαζιέρας όχι μόνο δαπανούν περισσότερα χρήματα από τους υπόλοιπους τουρίστες ημερησίως (σε μόνο 6,5 ώρες) αλλά επισκέπτονται και περισσότερο τα εμπορικά καταστήματα, ξοδεύοντας πάνω από το 60% της ημερήσιας δαπάνης τους σε αυτά και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη του λιανικού εμπορίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το σύνολο των τουριστών, το 24,5%, όσων απάντησαν στην έρευνα έχουν εισόδημα άνω των 50.000 ευρώ, ενώ για τους τουρίστες της κρουαζιέρας το ποσοστό ανεβαίνει στο 42,1%
Η τροχιοδρόμηση (τραμοδρόμηση) της Πανεπιστημίου και η απαγόρευση κυκλοφορίας κατά μήκος της, των Ι.Χ. αυτοκινήτων και των πούλμαν, είναι αναμενόμενο ότι θα δυσκολέψει τις συνθήκες. Η Τριλογία ήταν ανέκαθεν ένας ενδιάμεσος προορισμός, κατά τη διαδρομή από το Σύνταγμα προς το Αρχαιολογικό Μουσείο, που μπορεί να συνοδευόταν και από ολιγόλεπτη στάση για φωτογράφηση. Η σκέψη για κυκλική πορεία από την οδό Ακαδημίας στο βρόγχο της Τριλογίας, αποκλειστικά για την επίσκεψή της, μόνο σαν ανέκδοτο μπορεί να θεωρηθεί. Με την επιβάρυνση της κυκλοφορίας στις οδούς Ακαδημίας και Σταδίου, θα μπορούσαν να προκληθούν καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα να αφαιρεθεί εντελώς το Αρχαιολογικό Μουσείο και η Τριλογία σαν προορισμός από τα προγράμματα, εάν η αύξηση του χρόνου που θα προκύψει θεωρηθεί απαγορευτική.
Τραμοδρόμηση
Επίσης, δεν θα πρέπει να περιμένουμε σοβαρή κίνηση πεζών τουριστών στον άξονα Αμαλίας-Πανεπιστημίου, διότι αυτός είναι ανταγωνιστικός προς τον άξονα Πλάκα- Μοναστηράκι-Ερμού-Σύνταγμα (γνωριμία με την Παλιά Πόλη και βόλτα για αγορές). Ούτε βέβαια πρέπει να περιμένουμε ότι θα καθήσει κάποιος να πιει καφέ στη «Νέα Πανεπιστημίου», μεταξύ ταξί, ποδηλάτων, φορτηγών και 166, θαυμάζοντας το πέρασμα των ΤΡΑΜ!
Ταυτόχρονα με το Rethink Athens, είχε προωθηθεί και η πρόταση για τραμοδρόμηση και της Λ. Συγγρού και μετατροπή της από αυτοκινητόδρομο σε αστική λεωφόρο και μάλιστα με τις ίδιες διαδικασίες δηλ. αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς κ.λπ. Είναι χαρακτηριστικός ο τίτλος ενός σχετικού άρθρου: «Να πέσουν οι γέφυρες στη Λ. Συγγρού» που είχε δημοσιευθεί στο ίδιο διάστημα με τα διάφορα άρθρα, που είχαν γραφτεί για την προώθηση της τραμοδρόμησης της Πανεπιστημίου, το 2013. Για ένα διάστημα φαινόταν ότι αυτή η ιδέα είχε εγκαταλειφθεί, ίσως λόγω των προβλημάτων που εμφανίζει η τραμοδρόμηση της Πανεπιστημίου με την αμφισβήτηση της χρησιμότητάς της. Πρόσφατα όμως διαπιστώσαμε ότι προωθείται εκ νέου (βλ. εισήγηση του υπουργού Υποδομών, κ. Χρυσοχοΐδη, στην ειδική Συμβουλευτική Επιτροπή στις 7/7/2014 ). Αυτή τη φορά σε σύνδεση με την Οπερα που κατασκευάζει στην παραλία το Ιδρυμα Νιάρχου και χαρακτηρίζεται σαν έργο που «ουσιαστικά είναι μια φυσική συνέχεια του έργου της ανάπλασης της Πανεπιστημίου», σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ.
Αυτό θα ήταν έγκλημα, ίσως και η χαριστική βολή στον τουρισμό της κρουαζιέρας. Διότι η ύπαρξη της Λ. Συγγρού, με την ταχύτητα πρόσβασης που προσφέρει για την Ακρόπολη και τους λοιπούς δημοφιλείς προορισμούς του κέντρου, είναι ένα από τα βασικότερα κριτήρια επιλογής του Πειραιά για τα κρουαζιερόπλοια.
Κατά διαστήματα έχουν υπάρξει προβληματισμοί και «γκρίνιες» για την μεγάλη απόσταση του λιμανιού του Πειραιά από την Ακρόπολη. Και είχαν γίνει προτάσεις για δημιουργία λιμένα κρουαζιέρας στο Φάληρο, δηλ. πλησιέστερα στην έξοδο της Λ. Συγγρού στην Παραλιακή, ώστε να μειωθεί ο χρόνος μετάβασης. (βλ. χάρτης 3)
Εάν ωστόσο, μετά τις αλλαγές στη Λ. Συγγρού, θεωρηθεί απαγορευτικός ο χρόνος για τη μετάβαση και επιστροφή από τον Πειραιά στην Ακρόπολη, ενδέχεται ακόμα και να χαθεί η κρουαζιέρα για την Αθήνα. Είναι χαρακτηριστικό ότι για την πόλη του Πειραιά το ενδιαφέρον των τουριστών της κρουαζιέρας, είναι αμελητέο (0,11%, 27ος προορισμός), σύμφωνα με την έρευνα.
Φαίνεται ότι δεν έχουν γίνει παρόμοιες σκέψεις. Προσπαθούν να εμφανίσουν την παρέμβαση στην Πανεπιστημίου σαν τοπικής σημασίας, που επηρεάζει μόνο το κέντρο της πόλης, ενώ στην πραγματικότητα, χωρίς να προσφέρει τίποτα ουσιαστικά στους πολίτες, δημιουργεί τεράστια αναστάτωση στην πόλη, στην κυκλοφορία, στο εμπόριο, στη διασκέδαση και όπως φαίνεται και στον Τουρισμό. Ακόμα όμως χειρότερα είναι τα πράγματα για την Λ. Συγγρού, όπου με το πρόσχημα της καλύτερης επικοινωνίας των παρόδιων δήμων, Ν. Σμύρνης - Καλλιθέας και της καλύτερης πρόσβασης του κοινού στα Ιδρύματα Πολιτισμού, που υπάρχουν ή θα υπάρξουν, θέλουν να μετατρέψουν και την Λ. Συγγρού, από λεωφόρο ταχείας κυκλοφορίας σε τραμόδρομο, με μικρές ταχύτητες για τα οχήματα, αποκόβοντας ουσιαστικά τις κεντρική και τις Βόρειες Περιοχές του Λεκανοπεδίου από την Παραλία και τον Πειραιά.
Στο πρόσφατο συνέδριο του ΣΕΤΕ, ο δήμαρχος Αθήνας κ. Γ. Καμίνης ανέφερε ότι στόχος είναι η Αθήνα να μετεξελιχθεί σε μια πρωτεύουσα με νέες παραγωγικές δομές και ανθηρή οικονομία και ότι ο τουρισμός παραμένει κεντρικός άξονας της αναπτυξιακής στρατηγικής του δήμου. Ο δήμος όμως δεν έχει τοποθετηθεί απέναντι σε αυτές τις παρεμβάσεις, που οδηγούν σε απομόνωση τις πόλης, ενώ θα έπρεπε να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο ενάντια σε αυτές.
Θεωρούμε ότι η ιδέα της εξάπλωσης του Τραμ παντού, θα είναι επιζήμια για την πόλη. Ηδη η κυκλοφορία στην πόλη έχει βελτιωθεί με την λειτουργία του μετρό και με κάποιες συμπληρωματικές παρεμβάσεις μπορεί να υπάρξει περαιτέρω βελτίωση. Η εύρυθμη κυκλοφορία στην πόλη και πρωτίστως προς τους τουριστικούς πόλους είναι πολύ σημαντική για τον Τουρισμό, ειδικά της κρουαζιέρας. Σε περιοχές όπου ο τουρισμός παίζει σοβαρό ρόλο θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στο πολεοδομικό σχεδιασμό. Αυτό έχει αγνοηθεί παντελώς στο Rethink Athens, το οποίο αποδεικνύεται και σε αυτόν τον κυρίαρχο, για την ελληνική οικονομία, τομέα, ότι δεν υπακούει σε καμία αναπτυξιακή στρατηγική, αλλά υπακούει σε άλλες στρατηγικές που δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Πόλης και των Δημοτών.
ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, αρχιτέκτονας
ΓΙΩΤΑ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ, αρχιτέκτονας
ΟΡΕΣΤΗΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, οικονομολόγος
Αποστολή με EmailΕκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Αναπλάσεις/Ανακαινίσεις
Αρχιτεκτονική
Τελευταίες ειδήσεις στην κατηγορία Οικονομία
Πρεμιέρα για τις «ενδιάμεσες εκπτώσεις»
Αισιοδοξία Γαλλίας και Ιταλίας, επιφυλάξεις από την Κομισιόν
Πτώση 2,67% στο χρηματιστήριο
Μπαρόζο: Η Ελλάδα έδειξε υπευθυνότητα
Γραφείο Προϋπολογισμού: Σε κινούμενη άμμο χωρίς πυξίδα

Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου 2014

Λιγότερο πράσινη και πιο ακριβή η «Νέα Πανεπιστημίου»

απο την Ελευθεροτυπία

ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΣΦΥΓΑΜΕ ΣΤΟ ΣτΕ, ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΤΙΜΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ

Στο Rethink Athens πουθενά η λεωφόρος δεν χαρακτηρίζεται πεζόδρομος. Σωστός χαρακτηρισμός μετά την παρέμβαση είναι τραμόδρομος
Ο πεζός δεν έχει να κερδίσει τίποτα. Θα του επιστρέψουν τα πεζοδρόμια που ήδη έχει και μάλιστα κουτσουρεμένα και χωρίς δέντρα
Τι είναι, τέλος πάντων, η περίφημη πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου;
Μα φυσικά τραμόδρομος (ή τροχιόδρομος). Στο Rethink Athens πουθενά δεν χαρακτηρίζεται η Πανεπιστημίου σαν πεζόδρομος. Μάλιστα στο τεύχος της οριστικής μελέτης δεν αναφέρεται παρά μόνο μια φορά, όταν βαφτίζει τα πεζοδρόμια... πεζόδρομους (!!). «Στα δύο πλάγια ένας φαρδύς πεζόδρομος προσφέρει στους πεζούς τη δυνατότητα να κινούνται ανεμπόδιστα πλάι στα κτήρια και τα καταστήματα» (προφανώς εννοεί ότι δεν μπορούν πουθενά αλλού να κινούνται ανεμπόδιστα).
Μάλιστα ο κ. Πολύζος, εκ των βασικών συντελεστών του Rethink Athens, έχει φροντίσει να ξεκαθαρίσει τη θέση της ομάδας σε σχέση με τον όρο «πεζόδρομος», δηλώνοντας: «...η Πανεπιστημίου μπορεί να μετατραπεί σε έναν άξονα βιώσιμης κινητικότητας, σε έναν άξονα ροής (;) πεζών και ποδηλάτων. Πουθενά εμείς δεν δουλέψαμε με την έννοια Πανεπιστημίου-πεζόδρομος. Η Πανεπιστημίου-πεζόδρομος ήρθε σιγά σιγά δημοσιογραφικά» («Αρχιτέκτονες», τεύχος 2).
Η Πανεπιστημίου συνειδητά, με λογική προπαγάνδας, μας αποκαλύφθηκε σταδιακά αποκρύβοντας την οριστική μορφή της, ακόμα και αυτή τη στιγμή, που υποτίθεται ότι βρισκόμαστε στο στάδιο της οριστικής μελέτης.
Στην αρχή μάς την εμφάνισαν σαν πράσινο βουλεβάρτο φιλικό στον πεζό -σαν αθηναϊκή εκδοχή του Zeil και του Ramblas- στο πλαίσιο της μυθολογίας του πεζόδρομου.
Στη συνέχεια σαν πλατεία 400 μ. -εξόφθαλμα ψευδής χαρακτηρισμό-, μετά εξελίχθηκε στην ανοησία του «γραμμικού πυκνωτή» και στην «πράσινη ραχοκοκαλιά της πόλης» προφανώς από «δημιουργική χρησιμοποίηση» της θεωρίας, για να καταλήξει στην ανυπαρξία χαρακτηρισμού και να προωθηθεί το γενικό «Ανασυγκρότηση του κέντρου της πόλης με άξονα την οδό Πανεπιστημίου».
Είναι δύσκολο να περιγραφεί αυτός ο ιδεολογικός, λειτουργικός και σχεδιαστικός «αχταρμάς», που εμφανίζεται μέσα από τις οριστικές μελέτες, όσο και αν προσπαθούν να τον αποκρύψουν μέσα από τα «πειραγμένα» προοπτικά, τους νεολογισμούς (ονομάζουν «πράσινα δωμάτια» τις ζαρντινιέρες), τις ρομαντικές περιγραφές (με τα πουλάκια να κελαηδούν), τις μεγαλοστομίες, όπως «στρατηγική δέντρων και πρασίνου» και τη σχεδόν ανύπαρκτη παρουσία κανονικών σχεδίων στην παρουσίαση, υποτίθεται, της οριστικής μελέτης.
Θεωρώ ότι ο σωστός χαρακτηρισμός για την Πανεπιστημίου μετά την παρέμβαση είναι: τραμόδρομος (τροχιόδρομος) (με ανεμπόδιστη κίνηση των πεζών μόνο στα στενά πεζοδρόμια δίπλα στα κτήρια και τα καταστήματα). Ο πεζός δεν έχει να κερδίσει τίποτα από την Πανεπιστημίου, εφ' όσον θα του επιστρέψουν τα πεζοδρόμια που ήδη είχε και μάλιστα κουτσουρεμένα και χωρίς τις δεντροστοιχίες.
Η Πανεπιστημίου θα είναι ένας καταπράσινος πνεύμονας;
Τουλάχιστον αυτό προσπαθούν να μας πείσουν. Βέβαια πέρα από τους νεολογισμούς -πράσινα δωμάτια (!) ονομάζουν τις περιοχές πρασίνου, δηλαδή τις ζαρντινιέρες με χώμα, αντί τσιμέντου και πλακοστρώσεων- μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι σιγά σιγά η «προπαγάνδα» έχει αποστασιοποιηθεί από το σχεδιασμό και έχει στραφεί στα δέντρα, στα οικολογικά υλικά των δρόμων και στη διαχείριση του νερού.
Θέλοντας να δούμε εάν εν τέλει θα πρασινίσει η Πανεπιστημίου, μετρήσαμε από την οριστική μελέτη τους χώρους πρασίνου, σε τμήμα της οδού μεταξύ των οδών Εμμ. Μπενάκη και των Χ. Τρικούπη-Αρσάκη. Στη συνέχεια τους συγκρίναμε (μετά από μετρήσεις) με τις ήδη υπάρχουσες δύο σειρές ζαρντινιερών, οι οποίες βρίσκονται στην άκρη των πεζοδρομίων προς την πλευρά του οδοστρώματος (μία σε κάθε πλευρά του δρόμου). Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό.
Σήμερα σε αυτό το τμήμα υπάρχουν (περίπου) 270 τ.μ. χώρου πρασίνου, οι γνωστές ζαρντινιέρες με ικανοποιητική φύτευση και σε αρκετά καλή κατάσταση.
Εκπλαγήκαμε όταν είδαμε ότι στο αντίστοιχο τμήμα το Rethink Athens προβλέπει μόνο 140 τ.μ. (περίπου) χώρους πρασίνου, δηλαδή σχεδόν τη μισή έκταση από την υπάρχουσα και μάλιστα όλοι οι χώροι στη μία πλευρά της οδού.
Πρακτικά αφαιρούν τη μια σειρά ζαρντινιερών (προς την πλευρά του ΣτΕ) και διατηρούν την άλλη (προς την πλευρά του REX). Δηλαδή, η μία από τις υπάρχουσες δύο δεντροστοιχίες κόβεται μαζί με τις ζαρντινιέρες και μετατρέπεται σε δρόμο για αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να απομένουν τα μισά δέντρα από τα σημερινά.
Σύμφωνα δε με τη μελέτη, δεν προβλέπεται φύτευση σε άλλη θέση.
Δηλώνουν ότι θα φυτεύσουν 800 νέα δέντρα. Ξέχασαν όμως να μας πουν πόσα από τα υπάρχοντα θα κόψουν.
Η Νέα Πανεπιστημίου λοιπόν θα είναι μια γκρίζα οδός (τουλάχιστον πιο γκρίζα από την παλιά).
Θα είναι όμως φιλική στον πεζό, ο οποίος θα είναι ο κύριος χρήστης του χώρου;
Σήμερα η Πανεπιστημίου έχει -ελεύθερα- πεζοδρόμια πλάτους από 4,10-4,40 μ. (οι μετρήσεις έγιναν στο ύψος του REX και στο ΣτΕ) και στη συνέχεια ένα χώρο από 1,80-2,30 μ., στο οποίο υπάρχουν ζαρντινιέρες και δενδροστοιχίες, κατά κύριο λόγο, οι οποίες προσφέρουν την απαραίτητη απομόνωση από την κυκλοφορία των οχημάτων και σκίαση στον πεζό.
Είναι από τα λίγα πεζοδρόμια στην πόλη που έχουν ευρωπαϊκές προδιαγραφές και μπορούν να κινηθούν ανεμπόδιστα και ευχάριστα ηλικιωμένοι, μητέρες με καροτσάκια, ΑμεΑ κ.τ.λ.
Στο φυλλάδιο του Rethink Athens, η Πανεπιστημίου αναφέρεται σαν «μεικτή επιφάνεια». Μας εξηγεί δε παρακάτω ότι: «...Η μεικτή επιφάνεια είναι μια ενιαία επιφάνεια ή περιοχή που είναι προσβάσιμη τόσο από οχήματα όσο και από πεζούς. Ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στην προειδοποίηση (!) και επαγρύπνηση των οδηγών (!) ότι εισέρχονται σε άλλη ζώνη (!!).
Βέβαια παράλληλα, επιτείνεται και η προσοχή των πεζών διότι μοιράζονται το χώρο με άλλους χρήστες» (!!) δηλαδή ταξί, ποδηλάτες, μηχανάκια, φορτηγά, 100, 166, επίσημα οχήματα, αυτοκίνητα Δημόσιας Χρήσης και ό,τι άλλο προκύψει.
Ωστόσο υπάρχουν τμήματα που αναφέρονται σαν πεζόδρομοι κατά μήκος των καταστημάτων και χρησιμοποιούνται «αποκλειστικά για πεζούς». Δηλαδή όχι και τόσο αποκλειστικά, γιατί στη συνέχεια αναφέρει ότι «...Η ζώνη μπροστά στα καταστήματα -chic έκφραση για τα πεζοδρόμια- μπορεί να εξυπηρετήσει την πρόσβαση σε περίπτωση έκτακτων αναγκών (!!) παρ' όλο που οι πεζοί -στους οποίους ανήκει κατά αποκλειστικότητα η ζώνη αυτή- δεν θα περιμένουν τα αντίστοιχα οχήματα»...
Απ' ό,τι καταλαβαίνετε, ο δύστυχος πεζός θα μπορεί να περιφέρεται μόνο μπροστά στα καταστήματα, προσεχτικά όμως, γιατί μπορεί να έχει καμιά έκτακτη συνάντηση με όχημα, δηλαδή δεν υπάρχει κανένας χώρος αποκλειστικά για τον πεζό.
Ακόμα και στο κέντρο των πεζοδρομημένων (!) πλατειών, «θα μπορούν να κυκλοφορούν τα οχήματα ανεφοδιασμού» σύμφωνα με τη μελέτη.
Εν τέλει, αυτός ο χώρος που θα μας επιτρέπουν να περπατάμε, κολλημένοι στις βιτρίνες των μαγαζιών και κυνηγημένοι στις υπάρχουσες στοές, πόσος είναι;
Θα περίμενε κανείς ότι τουλάχιστον θα μας έδιναν το χώρο του πρασίνου που μας πήραν. Δεν είναι όμως τόσο ανοιχτοχέρηδες. Σύμφωνα με τη μελέτη, ο χώρος αποκλειστικά για πεζούς έχει πλάτος από 1,00 μ. (δίπλα στις πλατφόρμες των στάσεων του τραμ -έπρεπε να «βολευτούν» κι αυτές και δυστυχώς εις βάρος των πεζών), που πιο κάτω γίνεται 1,50 μ. (!), ή 2,05 μ. (!) και φθάνει μέχρι 2,70μ. (!!).
Εκεί που σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας από 4,70 έως και 7,00 μέτρα. Τελικά, η Νέα Πανεπιστημίου θα είναι περισσότερο εχθρική και για τον πεζό και για το περιβάλλον.
Η Νέα Πανεπιστημίου δεν είναι πεζόδρομος, είναι τραμόδρομος, και για τη δημιουργία του μειώνουν δραστικά το χώρο πρασίνου που υπάρχει, κόβουν τα μισά δέντρα και «συμπιέζουν» τους πεζούς πλάι στις βιτρίνες.
Αυτοί είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους προσφύγαμε στο ΣτΕ εναντίον της τραμοδρόμησης (και όχι πεζοδρόμησης, όπως έντεχνα μας έχουν «περάσει») της Πανεπιστημίου.
Εμείς απαντάμε: Ευχαριστώ δεν θέλουμε τη «Νέα Πανεπιστημίου» με την glamorous αισθητική της και τους «νέους» επενδυτές της. Προτιμούμε την παλιά. Θα περπατήσουμε στα πεζοδρόμια που υπάρχουν και θα μετακινηθούμε με το Μετρό ή το τρόλεϊ (εξάλλου πηγαίνουν στο ίδιο μέρος που θα πηγαίνει και το τραμ). Και επιπλέον ως πολίτες δεν θα μας στοιχίσει τίποτα.
ΥΓ. 1 Οι σύμβουλοι Επικρατείας -και οι υπάλληλοι του ΣτΕ- παρακαλούνται όταν βγαίνουν από την κεντρική σκάλα του κτηρίου να κατεβαίνουν προσεκτικά από το πλάι και όχι κατ' ευθείαν εμπρός, διότι μπορεί «να συμπέσουν» με κανέναν ποδηλάτη ή ταξιτζή.
ΥΓ. 2 Στη μελέτη υπάρχει σύσταση στους ποδηλάτες να προσέχουν στο κάτω μέρος της Πανεπιστημίου που έχει κατηφόρα και μπορεί να αναπτύξει κάποιος πιο μεγάλη ταχύτητα. Για τους πεζούς δεν υπάρχει καμία σύσταση. Αυτοί θα κυκλοφορούν με δική τους ευθύνη.

Τετάρτη, 7 Μαΐου 2014

ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ

απο το archello
http://www.archello.com/en/project/archiportrait#










ARCHIPORTRAIT is an artistic representation of 33 architects, in which the faces and the expressions are made of their architecture. 

All of us have tried at least once to imagine what it resembles a cloud’s shape. An exercise of imagination that helps uninhibited sense and look behind appearances. Although the geometry of the architecture can reveal unexpected and surprising forms. An eye, the shape of a face or a mouth can be read between the structures of a building. 33 illustrations as 33 short stories trying to relate 33 architects. I studied the faces and architecture of some of the most well-known protagonists of contemporary architecture to be able to do a portrait. Break down and dissect the projects to detect and select the hidden features. 

The intent is to display the likeness, personality, and even the mood of the protagonist through his aesthetic. 

A portrait is like the mirror of soul. The idea is to summarize and photograph in one image the architect and his work. The shapes and geometries that are designed by the architect become features for drawing his face. A metaphor of architecture where every little detail 
is a key component of the whole mosaic. I try to develop an expressive and allusive abstraction in which I combined planar structures with three-dimensional shapes to achieve a kind of metaphysical expression. 

I’m using simple geometric shapes, juxtaposed without the illusions of perspective where diverse elements could be superimposed, made transparent or penetrate one another, while retaining their spatial relationships. 

Each architect is its architecture, and in my images each architect is made of architecture.

TRAVELOGUES ME TO BΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ

http://el.travelogues.gr/


















OI ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ
Περιηγητικά έργα θεωρούμε τα κείμενα και τις εικόνες, τα οποία μας κληροδότησε κάθε Δυτικοευρωπαίος ταξιδιώτης, ή και μη ταξιδιώτης, ο οποίος κατέθεσε σε έντυπο ή σε χειρόγραφο την εμπειρία ή τη γνώση ή το όραμά του ταξιδεύοντας ή περιγράφοντας τον χώρο της Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από τον 15ο έως τον 20ό αιώνα. Περιηγητές θεωρούνται: οι ταξιδιώτες αλλά και οι λόγιοι ταξιδιώτες, όπως γεωγράφοι, χαρτογράφοι, νησολόγοι, ουμανιστές αλλά και διπλωμάτες, προσκυνητές, κατάσκοποι, φυσιοδίφες, στρατιωτικοί, ναυτικοί, ιατροί, ιερείς, θεωρητικοί και εμπειρογνώμονες, ζωγράφοι, τοπιογράφοι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, αρχαιολόγοι, ρομαντικοί συγγραφείς, έμποροι και ιεραπόστολοι, μοναχοί, επιστήμονες, πειρατές, αιχμάλωτοι, λογοτέχνες και τυχοδιώκτες, οι οποίοι μας κληροδότησαν κείμενα αλλά και εικόνες από τα ταξίδια τους. Aνάμεσα στην ευρωπαϊκή Δύση και στους Ελληνορθόδοξους αλλά και τις άλλες εθνοθρησκευτικές ομάδες (Μουσουλμάνους, Αρμένιους, Εβραίους, Καθολικούς) που συνυπήρχαν, και στις κυρίαρχες σε αυτούς δυνάμεις -κατά χρονική και γεωγραφική περίπτωση- (Oθωμανοί, Bενετοί, Γενουάτες, Γάλλοι, Άγγλοι κ.ά.) μεσολαβεί ένα επικοινωνιακό στοιχείο: ο ταξιδιώτης και το προϊόν του ταξιδιού του. H πρόσληψη λοιπόν του χώρου και των ανθρώπων στους τόπους αυτούς ακολούθησε πιστά το παλιρροϊκό κύμα όλων των πνευματικών, πολιτικών και πολιτιστικών ρευμάτων που στη διάρκεια του 15ου έως τον 20ό αιώνα παρέσυραν τους Eυρωπαίους στο μεγάλο παιγνίδι της Iστορίας. Τα περιηγητικά έργα προβάλλουν συνεπώς με τα κείμενα και τις εικόνες τους, το “πώς η Ευρώπη έβλεπε” σε κάθε ιστορική συγκυρία τους τόπους, τους ανθρώπους και τα μνημεία που συναντούσαν κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους οι περιηγητές.

Δευτέρα, 5 Μαΐου 2014

H Σωτηρία της αρχιτεκτονικής στου Γουδή Περπατήσαμε στο αρχιτεκτονικό πάρκο του νοσοκομείου Σωτηρία.

απο τη popaganda της Ελένης Κυριακίδου

Αν υπάρχει τουλάχιστον ένας άνθρωπος που έχει επισκεφθεί κάποιο νοσοκομείο και έχει ασχοληθεί με την αρχιτεκτονική του, τότε πραγματικά θα πρέπει να τον βραβεύσουμε με κάποιο βραβείο. Ειδικά τα ελληνικά νοσοκομεία. Περισσότερο δε όταν δεν βρίσκεις κρεβάτι ή γιατρό, δεν έχει χρόνο να παρατηρήσεις το desing. Λογικό. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και κάποιες εξαιρέσεις. Μια από αυτές είναι το κτιριακό συγκρότημα του Νοσοκομείου Σωτηρία στου Γουδή. Εκεί παρατηρήσαμε το εξής καταπληκτικό: ένα πρότυπο Νεοελληνικό αρχιτεκτονικό πάρκο. Η αιτία είναι απλή. Διαφορετικές δωρεές σε διαφορετικές χρονικές περιόδου όπου επικρατούσαν διαφορετικές αρχιτεκτονικές αντιλήψεις. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το 1902 η Σοφία Σλήμαν ιδρύει στις παρυφές του Γουδή το πρώτο ελληνικό σανατόριο, τη Σωτηρία. Έκτοτε το νοσοκομείο έχει συνδεθεί με την αντιμετώπιση της πνευμονικής φυματίωσης στη χώρα μας. Η ανεπαρκής χρηματοδότηση οδηγεί στη δημιουργία μικρών κτιρίων που δεν έχουν καμία σχέση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά και τα οποία χτίζονται σε διαφορετικές χρονικά περιόδους. Στις 6 Ιουνίου του 1905 γίνονται τα εγκαίνια του Ιδρύματος και ταυτόχρονα η εισαγωγή του πρώτου ασθενούς. Η συνεχής αύξηση των κρουσμάτων φυματίωσης στην Ελλάδα οδηγεί στην δημιουργία και άλλων περιπτέρων που χτίζονται κυρίως από εράνους και δωρεές. Το 1919 το κράτος με τη συναίνεση των εκπροσώπων αναλαμβάνει τη διοίκηση του Ιδρύματος στο πλαίσιο μιας πιο ενεργής πολιτικής που ήθελε να ακολουθήσει. Έτσι, ιδρύεται και το Υπουργείο Περίθαλψης και ψηφίζεται ο νόμος 1979 «Περί ιδρύσεων αντιφυματικών ιατρείων, νοσοκομείων αναρρωτηρίων και ορεινών θεραπευτηρίων» που κρατικοποιεί σε απόλυτο βαθμό τον αντιφυματικό αγώνα. Το μεγαλόπνοο σχέδιο όμως δεν εφαρμόστηκε ποτέ καθώς η μικρασιατική καταστροφή οδήγησε σε μεγάλη προσέλευση φυματικών με αποτέλεσμα να υποβιβαστεί εντελώς το επίπεδο νοσηλείας των ασθενών. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το κράτος αυξάνει τις επιδοτήσεις προς τα σανατόρια και με δικά του έξοδα ανεγείρει ένα ακόμα περίπτερο για να καλύψει τις ανάγκες του «Σωτηρία», ενώ το 1930 ξεκινά και η λειτουργία του Φυματιολογικού Κέντρου που είχε ως αντικείμενο την επιστημονική έρευνα και βοήθησε σημαντικά στην επάνδρωση του ιδρύματος.
 Το 1961 μεταβάλλεται ο χαρακτήρας του νοσοκομείου σε διαγνωστικό και θεραπευτικό κέντρο νοσημάτων του αναπνευστικού συστήματος και μετονομάζεται σε «Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος», ενώ από το 1981 έως και σήμερα έχουν γίνει τεράστιες αλλαγές με αποτέλεσμα να θεωρείται Γενικό Νοσοκομείο. Όσον αφορά στην αρχιτεκτονική, το Σωτηρία, έργο του Ιωάννη Δεσποτόπουλου, αποτελεί την πρώτη εφαρμογή της κοινωνιοκεντρικής ιδεολογίας του Bauhaus και εκφράζει τις αντιλήψεις της ιατρικής και της θεραπείας που επικρατούσαν στον Μεσοπόλεμο. Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από μία απόλυτη αρχιτεκτονική καθαρότητα στην οποία δεν υπάρχει τίποτα περιττό. Όλα τα υπόλοιπα κτίρια που λειτουργούσαν ως σανατόρια θυμίζουν παλιά αρχοντικά και δίνουν την ιδέα μιας ατομικής θεραπείας.
 http://popaganda.gr/h-sotiria-tis-architektonikis-sto-goudi/

Κυριακή, 4 Μαΐου 2014

Η Αμερικανίδα ζωγράφος Betty Ryan που ερωτεύτηκε την Άνδρο

απο τη popaganda της Εύης Μαλλιαρού Είδαμε την έκθεση-ρετροσπεκτίβα που διοργανώθηκε προς τιμήν της, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση της σπουδαίας εικαστικού που έζησε τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια της ζωής της στο αρχοντικό νησί του Αιγαίου.
Για πρώτη φορά στο Μουσείο Γουλανδρή, στην Άνδρο, παρουσιάζεται ένα καλλιτεχνικό γεγονός εκτός θερινής περιόδου, μία μεγάλη έκθεση που διοργάνωσαν «Οι φίλοι της Betty Ryan» με αντιπροσωπευτικά έργα της διάσημης Αμερικανίδας ζωγράφου. Ποια ήταν όμως στ’ αλήθεια η Betty Ryan; Γεννιέται τo 1914 στη Νέα Υόρκη από εύπορους γονείς και ζει από πολύ μικρή σε κοσμοπολίτικο περιβάλλον, ταξιδεύοντας στο εξωτερικό. Στα δεκαέξι της παρακολουθεί μαθήματα ζωγραφικής στην πρωτοποριακή Σχολή Καλών Τεχνών του Hans Hofmann στη Νέα Υόρκη, ο οποίος εισάγει τον Κυβισμό στις ΗΠΑ.
Στα δεκαοχτώ της, μιλάει τα γαλλικά με ευχέρεια και θέλει να γίνει ζωγράφος. Εγγράφεται στην Ακαδημία Ozenfant στο Παρίσι. Ο Ozenfant, ξάδερφος του Le Corbusier, ήταν διάσημος για το κίνημα του Πουρισμού, που ερχόταν σε αντίθεση με τον Κυβισμό, υποστηρίζοντας τα πρωταρχικά, ευδιάκριτα στοιχεία και την καθαρή φόρμα. Μετά τον πόλεμο και κατά τη δεκαετία του ΄50, ο Ozenfant θα μεταφέρει την Ακαδημία Καλών Τεχνών στη Νέα Υόρκη, όπου εγκαθίσταται, καθώς και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι διανοούμενοι. Εκεί θα ξανασυναντηθεί με τη Ryan. Επισκέπτεται για πρώτη φορά την Ελλάδα το 1933, σε εκπαιδευτικό ταξίδι στην Πελοπόννησο με τον Ozenfant, όπου μαγεύεται από το ελληνικό φως. Παραμένει έξι μήνες παραπάνω στην Ολυμπία, μόνη, ζωγραφίζοντας και μαθαίνοντας ελληνικά. Το 1934, η ζωγράφος είναι 20 χρονών και μετακομίζει στο Παρίσι όπου συναντά προσωπικότητες όπως οι Henry Miller, Lawrence Durrell, James Joyce, Paul Klee, Hans Reichel, Wassily Kandinsky, Salvador Dalí, Marc Chagall, Jean Lurçat, Chaim Soutine, Michael Fraenkel, Alberto Giacometti και Marcel Duchamp που θα επηρεάσουν τη ζωή της. Στη Villa Seurat, την κατοικία-καλλιτεχνικό χώρο της, η Betty Ryan οργανώνει τα περίφημα γεύματά της με καλεσμένους πολλούς καλλιτέχνες. Γειτονές της, ο Henry Miller και η Anais Nin, που ήταν ζευγάρι. Ο Τροπικός του Καρκίνου του Miller μόλις έχει δημοσιευθεί και τον καθιερώνει ως συγγραφέα. MAKL3177 Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου η καλλιτεχνική συντροφιά στο Παρίσι διαλύεται. Η Betty Ryan αναγκάζεται να επιστρέψει στην Αμερική. Παρακολουθεί ένα εντατικό τμήμα ρωσικών στο Harvard και κατόπιν εργάζεται στο πρόγραμμα κατασκευής των πλοίων Λίμπερτυ στο San Francisco, μεταφράζοντας την αλληλογραφία με τους Σοβιετικούς παραλήπτες των πλοίων. Κάποια στιγμή τη δεκαετία του ’60 αποφασίζει να επιστρέψει στην Ελλάδα και να αφοσιωθεί στη ζωγραφική. Πρώτα πηγαίνει στην Αθήνα και μετά στα Χανιά. Στην Αθήνα γίνεται φίλη με τη Λιλίκα Νάκου. Στα Χανιά συναντά αρκετούς γνωστούς από τον κύκλο του Παρισιού. Επίσης γνωρίζεται με τη Μαρίνα Καραγάτση και τον Philip Tarlow που της προτείνουν να δοκιμάσει την Άνδρο ως νέο τόπο διαμονής της στην Ελλάδα, γιατί έχει αρχίσει να την κουράζει η παρέα των Χανιών. Στις αρχές τις δεκαετίας του ΄70 η εικαστικός γνωρίζει τον Δημήτρη Πολέμη, ιδρυτή της Καϊρείου Βιβλιοθήκης στη Χώρα της Άνδρου, ο οποίος της παραχωρεί ένα από τα σπίτια του στ΄Απατούρια, κοντά στη Χώρα. Τον ίδιο καιρό θα συναντήσει και το ζεύγος Brown με το οποίο θα παραμείνει φίλη για τα επόμενα 30 χρόνια, μέχρι τον θάνατο της. Mary Gifford Brown (φωτογραφία: Εύη Μαλλιαρού) Mary Gifford Brown (φωτογραφία: Εύη Μαλλιαρού) Είχα την τύχη να συνομιλήσω με την 80χρονη Βρετανίδα συγγραφέα, ηθοποιό και τραγουδίστρια Mary Gifford Brown στο χωριό Άγιος Πέτρος της Άνδρου. Με υποδέχτηκε στο παραδοσιακό σπίτι της με τις καταπληκτικές ταπισερί που έχει υφάνει η ίδια να κρέμονται γύρω-γύρω στους λευκούς τοίχους. Κατά έναν περίεργο τρόπο το σπίτι θύμιζε μεσαιωνικό αρχοντόσπιτο της αγγλικής εξοχής. Μόνον η μαγευτική θέα του ηλιοβασιλέματος στη θάλασσα μπορούσε να με επαναφέρει στις Κυκλάδες, ξεχνώντας για λίγο το book-room, στο οποίο καθόμουν. Στη συνέντευξη μαζί της έμαθα τα σημαντικότερα γεγονότα που έφεραν εκείνην και τον σύζυγό της, Αμερικανό συνθέτη Francis James Brown, κοντά στη Betty Ryan: «Η Betty γνώρισε τον Jim, πολύ πριν την γνωρίσω εγώ, στα Χανιά το 1966. Τα Χανιά είχαν γίνει της μόδας τότε για τους καλλιτέχνες. Εκεί γίνανε φίλοι οι δυο τους. Ο Jim θαύμαζε τη ζωγραφική της και κυρίως το γεγονός ότι εργαζόταν αδιάκοπα, όπως και εκείνος. Άργοτερα, όταν γνωρίστηκα κι εγώ μαζί της, είδα ότι πράγματι αυτό που τους ένωνε κυρίως ήταν η αφοσίωση στη δουλειά τους. Τη δεκαετία του ΄70, ακολούθησα τον πρώην άντρα μου που ήρθε να εγκατασταθεί στην Αθήνα λόγω εργασίας, παίρνοντας μαζί και τα τρία παιδιά μας. Έτσι εγώ χρειάστηκε να παρατήσω την καριέρα μου στην αγγλική τηλεόραση. Τελικά, παρέμεινα στην Αθήνα όταν ο άντρας μου χρειάστηκε να μετακινηθεί ξανά για τη δουλειά του και έτσι χωρίσαμε. Όταν γνώρισα τον Jim λίγο αργότερα, είχα ήδη διαβάσει τον Κολοσσό του Μαρουσιού του Henry Miller και αναρωτιόμουν αν η Betty Ryan, που αναφέρει στο βιβλίο του ότι ήταν η αιτία που επισκέφθηκε την Ελλάδα, ζούσε ακόμα εδώ. Φανταστείτε την έκπληξή μου όταν, παντρεμένη πια με τον Jim, γνώρισα την παλιά του φίλη από τα Χανιά, στην Αθήνα. Αργότερα, όταν αγοράσαμε το σπίτι στην Άνδρο το 1981 η δημιουργική μας συναναστροφή και η βαθιά φιλία με την Betty άνθησαν και διατηρήθηκαν μέχρι τον θάνατό της το 2003. Ο Jim πέθανε πέντε χρόνια αργότερα. Θυμάμαι τη δεκαετία του ΄80 που παίρναμε το Pony και οδηγούσαμε από τον Αγ.Πέτρο στην άλλη άκρη του νησιού που βρίσκονταν τ’Απατούρια, πάνω σ’έναν κακοτράχαλο χωματόδρομο, για να τη συναντήσουμε. Εκείνη παρέμενε ένας άνθρωπος μοναχικός και διακριτικός, αποτραβηγμένη στο σπίτι της, το οποίο είχε μια υπέροχη θέα και εκεί ζωγράφιζε καθημερινά.» JIM_0013 Η Betty Ryan άφησε κύριο εκτελεστή της διαθήκης της την Mary Brown, η οποία κατόρθωσε να βάλει σε μια σειρά την τεράστια αλληλογραφία της ζωγράφου με γράμματα των Henry Miller, Lawrence Durrell και άλλων σημαντικών προσωπικοτήτων, που βρέθηκε στο σπίτι της στ’Απατούρια. Κατόπιν η Mary τα δώρισε στην Καϊρειο Βιβλιοθήκη γιατί, όπως μου είπε με το γλυκό της χαμόγελο και βλέμμα, ένιωθε ότι «δικαιωματικά ανήκουν εκεί και έτσι έπρεπε να γίνει.» Ένα εντυπωσιακό σεντούκι ζωγραφισμένο από τη Ryan και το πιάνο του αγαπημένου της σύζυγου Jim, δηλώνουν την παρουσία τους στο σαλόνι αλλά και στη μνήμη της οικοδέσποινας, ως αντικείμενα μιας άλλης εποχής. Τα έργα της Betty Ryan που εκτίθενται στο Μουσείο Γουλανδρή περιλαμβάνουν ελαιογραφίες, ακουαρέλες και σχέδια και είναι εμπνευσμένα κυρίως από την Άνδρο. Τα κύρια χαρακτηριστικά τους είναι το χρώμα, οι καθαρές φόρμες, η μουσικότητα, η λυρικότητα, μια ονειρική πραγματικότητα και η σιωπή. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης ακούγονται έργα του Αμερικανού συνθέτη Francis James Brown εμπνευσμένα από τα έργα της Betty Ryan. Επίσης προβάλλεται το ντοκιμαντέρ Ημιτελής συζήτηση με τη Betty Ryan των Arlind Schmidt και Heidrun Brandt. Πολλοί είναι αυτοί που επηρέασαν το έργο της. Πρώτος ο Hans Hofmann, που της έδωσε μια εντελώς καινούρια οπτική της τέχνης. Από τον A. Ozenfant διδάχτηκε την αρμονία της σύνθεσης και την καθαρότητα της φόρμας. Η επιρροή που άσκησε πάνω της ο μέντοράς της, ο ζωγράφος Hans Reichel, είναι καταλυτική, με αποτέλεσμα όλα της τα έργα, τόσο οι παραστατικές ελαιογραφίες όσο και οι αφαιρετικές ακουαρέλες, να είναι διαποτισμένα από λυρικότητα. BETTY RYAN AFISSA Επισκέφθηκα την έκθεση με λαχτάρα να δω τα έργα της Νεοϋρκέζας ζωγράφου που είχε συναναστραφεί τόσους πολλούς μοντερνιστές λογοτέχνες και καλλιτέχνες, ταξιδεύοντας συνέχεια σε Ευρώπη και Αμερική, έως να βρει τελικό προορισμό της το ελληνικό κυκλαδονήσι. Με συγκίνησε η chagalesque απόδοση των ζώων που ζωγράφιζε. Οι ελαιογραφίες είναι εμπνευσμένες από την κοιλάδα στ’ Απατούρια και τα σπίτια στον Άγιο Πέτρο. Απεικονίζουν το πραγματικό τοπίο με μια αίσθηση τάξης και αξιοπρέπειας και τα ζώα, που τόσο αγαπά, σκύλοι, γάτες, γάιδαροι έχουν τη δική τους οντότητα, που συχνά αντικαθιστά την ανάγκη της ανθρώπινης παρουσίας. Το φως της, δεν είναι το εκτυφλωτικό φως που διαλύει τα πάντα στο πέρασμά του, αλλά το φως που «βγαίνει μέσα από τη γη» και χαρίζει ηρεμία με τις γήινες αποχρώσεις του. Αυτό που κάνει το έργο της μοναδικό είναι ότι, παρόλο που οι ελαιογραφίες αποδίδουν ένα πραγματικό τοπίο, ο θεατής έχει την αίσθηση ενός ονειρικού κόσμου που πηγάζει από εσωτερικές αναζητήσεις και πνευματική αρμονία και τον καθηλώνει με την απλότητα και τη σιωπή που αποπνέει. line-630 Η έκθεση θα φιλοξενείται από τις 6 Απριλίου έως 26 Μαΐου 2014 στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Γουλανδρή και από τις 4 Ιουλίου έως 13 Αυγούστου 2014 στην Καΐρειο Βιβλιοθήκη στη Χώρα Άνδρου. http://popaganda.gr/amerikanida-zografos-betty-ryan-pou-eroteftike-tin-andro/

Τετάρτη, 23 Απριλίου 2014

Νομιμοποίηση αυθαιρέτων στον Αιγιαλό

http://michanikos-online.gr/news.php?aID=12170
Τον δρόμο για τη νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών στον αιγιαλό και την παραλία υπό προϋποθέσεις και ύστερα από απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης ανοίγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών. Επίσης σε αυτό καθορίζονται οι όροι για την παραχώρηση μικρών νησιών και περιέχονται διατάξεις για την αναβάθμιση λιμένων και μαρινών ώστε να προχωρήσουν διαγωνισμοί αξιοποίησης από το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ). Οριοθετείται σε σύντομο χρονικό διάστημα έξι με δώδεκα μήνες, με χρήση νέας τεχνολογίας (ορθοφωτοχάρτες) το 100% του αιγιαλού, σε όλη την επικράτεια καθώς μέχρι σήμερα έχει οριοθετηθεί μόνο το 8%.. Πιο αναλυτικά στο άρθρο 15 του νομοσχεδίου προβλέπεται η νομιμοποίηση αυθαιρέτων κατασκευών .Πρόκειται για έργα φορέων του Δημοσίου ή ιδιωτών που εξυπηρετούν κοινωφελείς, ερευνητικούς ή επιχειρηματικούς σκοπούς όπως χαρακτηριστικά προστίθεται. Όσα δεν νομιμοποιηθούν θα κατεδαφιστούν σύμφωνα με το άρθρο 17. Από τη νομιμοποίηση εξαιρούνται κατοικίες , ξενοδοχειακές μονάδες και καταλύματα, πλωτές εξέδρες, θαλάσσια πάρκα αναψυχής. Το τίμημα για να νομιμοποιηθεί αυθαίρετο σε αιγιαλό υπολογίζεται με έναν μαθηματικό τύπο στον οποίο λαμβάνονται μεταξύ των άλλων υπόψη η τιμή βάσης , η γεωγραφική περιοχή , η περιβαλλοντική επίπτωση , το είδος της δραστηριότητας, το εμβαδόν του χώρου , το είδος της δραστηριότητας. Με τον ίδιο τύπο υπολογίζεται και το ετήσιο τίμημα για την ενοικίαση χώρων και εγκαταστάσεων σε αιγιαλό ή παραλία. Θα πρέπει να σημειωθεί πως αν η αίτηση νομιμοποίησης αυθαιρέτου απορριφθεί, το παράνομο έργο κατεδαφίζεται με δαπάνη του αιτούντος ή επιβάλλεται, για όσο χρόνο δεν κατεδαφίζεται, αποζημίωση αυθαίρετης χρήσης και επιπλέον πρόστιμο διατήρησης που ανέρχεται στο τριπλάσιο της αποζημίωσης Εξάλλου για μικρά νησιά περιέχεται ρύθμιση σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται η παραχώρηση, με απόφαση του υπουργού Οικονομικών και σύμφωνη γνώμη του Γ.Ε.Ν και του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, της χρήσης νησίδων, υφάλων, σκοπέλων και αβαθών θαλάσσιων εκτάσεων και του συνεχόμενου αιγιαλού και της παραλίας για την εξυπηρέτηση σκοπών γεωργικών, κτηνοτροφικών, αλιευτικών, ναυταθλητικών, τουριστικών και εν γένει επιχειρηματικών, εθνικής άμυνας και ασφάλειας και περιβαλλοντικής έρευνας. Για την παραχώρηση διενεργείται πλειοδοτική δημοπρασία, σύμφωνα με τις κείμενες για τη μίσθωση δημοσίων κτημάτων διατάξεις. Η δημοπρασία παραλείπεται και η παραχώρηση γίνεται απευθείας αν σε προηγηθείσα δημοπρασία δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από περισσότερους ενδιαφερόμενους ή αν η παραχώρηση ζητείται από Ν.Π.Δ.Δ., επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, αγροτικούς, αγροτοβιομηχανικούς, γεωργικούς, κτηνοτροφικούς και αλιευτικούς συνεταιρισμούς και δημοτικές επιχειρήσεις. Επίσης το νομοσχέδιο προβλέπει: -Την παραχώρηση της απλής χρήσης αιγιαλού και κοινόχρηστης παραλίας για την εξυπηρέτηση λουομένων ή την αναψυχή του κοινού (όπως, ενδεικτικά, για την εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, καθισμάτων, ομπρελών, λειτουργία αναψυκτηρίων, αθλοπαιδιές και γενικά κατασκευών και εγκαταστάσεων αναψυχής προσωρινού χαρακτήρα). Η παραχώρηση γίνεται με πλειοδοτική δημοπρασία. -Η παραχώρηση τμημάτων αιγιαλού και κοινόχρηστης παραλίας σε πρόσωπα που εκμεταλλεύονται όμορες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, κατασκηνώσεις (κάμπιγκ) και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, γίνεται απευθείας, για όσο χρόνο διαρκεί η επιχείρηση ή εκμετάλλευση του καταστήματος -Επιτρέπεται η επιχωμάτωση θαλάσσιου χώρου, για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που ασκούν σε όμορη με τον αιγιαλό έκταση, εφόσον πρόκειται για τουριστικές μονάδες που έχουν ενταχθεί στο θεσμικό πλαίσιο των Στρατηγικών Επενδύσεων ή για την οποία έχει εγκριθεί ειδικό χωροταξικό σχέδιο (ΕΣΧΑΔΑ ή ΕΣΧΑΣΕ). Για κάθε κλίνη που διαθέτει η όμορη τουριστική μονάδα , μπορούν να επιχωματωθούν μέχρι 5 τετραγωνικά μέτρα θαλάσσιου χώρου.

Η συμπεριφορά του κοινού στα μουσεία

O αριθμός των επισκεπτών στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία συνεχίζει να μας ξαφνιάζει ευχάριστα. Σύμφωνα με τις τελευταίες καταγραφές στο πρώτο δεκάμηνο του 2013 παρουσιάζεται άνοδος κατά 15,7% στους επισκέπτες των μουσείων και αύξηση κατά 14,5% στις εισπράξεις σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2012.
Ενας λόγος παραπάνω για να δούμε -εκτός από τις ελλείψεις τους- τι προσέχει το κοινό σ’ αυτά. Πώς η αρχιτεκτονική επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε τα μουσεία. Αλλά και πώς σχετίζεται με την «τέχνη του εκθεσιακού σχεδιασμού». Το βιβλίο της Καλής Τζώρτζη «Ο χώρος στο μουσείο: η αρχιτεκτονική συναντά τη μουσειολογία», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από το Πολιτιστικό Iδρυμα Ομίλου Πειραιώς και εντάσσεται στη σειρά «Μουσειολογία», διερευνά αυτό ακριβώς το πεδίο. Τους άρρηκτους δεσμούς αρχιτεκτονικής και μουσειολογίας. Η συγγραφέας, αντλώντας τα παραδείγματά της από τον χάρτη των ελληνικών αλλά και των ξένων μουσείων, και ύστερα από επιτόπια έρευνα, παρουσιάζει αναλυτικά την προβληματική της αλλά και τα στοιχεία που σχετίζονται με το κατά πόσον και μέχρι ποιου σημείου η αρχιτεκτονική επηρεάζει τη μουσειακή εμπειρία όχι μόνο μέσω της μορφής του κτιρίου αλλά και μέσω ενός συστήματος χωρικών σχέσεων. Τι μπορεί να εννοεί η επίκουρη καθηγήτρια Μουσειολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών μιλώντας για «χωρικές σχέσεις»; Εννοεί τον τρόπο με τον οποίο το ίδιο το μουσείο, ως αρχιτεκτόνημα, δημιουργεί αυτόματα γύρω του ένα πλέγμα σχέσεων. «Πρώτον, μεταξύ των εκθεσιακών χώρων, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο τους εξερευνούμε και τους χρησιμοποιούμε. Δεύτερον, μεταξύ των εκθεμάτων, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα αντιλαμβανόμαστε και τα διαβάζουμε. Και τρίτον, μεταξύ των επισκεπτών […]». Η Καλή Τζώρτζη, σε 400 σελίδες, παρουσιάζει τη διαχρονική εξέλιξη εμβληματικών μουσείων, επιλέγει προς μελέτη ζεύγη μουσείων τα οποία θεωρούνται κτίρια-σύμβολα: το Castelvecchio στη Βερόνα και την πτέρυγα Sainsbury στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, το Κέντρο Pompidou και την Tate Modern κ.ά. Επίσης αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες ελληνικών μουσείων και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα περιπτώσεων όπως είναι το Μουσείο της Ακρόπολης, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης αλλά και το Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας Τσαλαπάτα, στον Βόλο, ένα από τα μουσεία του πρότυπου δικτύου μουσείων του ΠΙΟΠ. Στο Μουσείο της Ακρόπολης η συμπεριφορά των επισκεπτών φαίνεται να διαμορφώνεται από τις χωρικές επιλογές τους οι οποίες επηρεάζονται από τον τρόπο που οργανώνονται τα εκθέματα, ενώ στην περίπτωση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου οι επισκέπτες επηρεάζονται από τις εκθεσιακές επιλογές τους. http://www.kathimerini.gr/762192/article/politismos/vivlio/h-symperifora-toy-koinoy-sta-moyseia

Νέα έργα στη Σπιναλόγκα ενόψει της ένταξής της στην Ουνέσκο

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Δεκαέξι κτίρια του οικισμού της Σπιναλόγκας πρόκειται να στερεωθούν και να καθαριστούν με την προοπτική να εξυπηρετούν στο μέλλον χρήσεις του αρχαιολογικού χώρου. Παράλληλα με τις στερεώσεις των κτιρίων, μια δεύτερη μελέτη προβλέπει τη βελτίωση της προσβασιμότητας των τουριστών στη νησίδα που η ιστορία της σημαδεύτηκε από τη λειτουργία της ως Λεπροκομείο, για πάνω από μισό αιώνα.
Τις δύο μελέτες ενέκρινε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στην τελευταία του συνεδρίαση (χθες Τρίτη) καθώς, τόσο η μεγάλη επισκεψιμότητα στο νησί όσο και η ένταξη του στον κατάλογο των πολιτιστικών μνημείων της ΟΥΝΕΣΚΟ επιτάσσουν εργασίες ανάδειξης. «Η όψη του νησιού είναι σήμερα εντελώς διαφορετική», επισήμανε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στα πολλά έργα που έγιναν τα τελευταία δέκα χρόνια στο μικρό νησί, «έργα για τα οποία έχουν δαπανηθεί «κάποια εκατομμύρια ευρώ», τόνισε χαρακτηριστικά. Τα έργα έχουν χρηματοδοτηθεί από κοινοτικούς πόρους. Τα κτίρια που θα στερεωθούν, θα καθαριστούν και θα αποτυπωθούν βρίσκονται σήμερα σε ερειπιώδη κατάσταση. Είναι μονώροφα και διώροφα και σε ένα από αυτά διατηρούνται σπαράγματα τοιχογραφιών από την εποχή του Λεπροκομείου, σύμφωνα με τον επικεφαλής στη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, Θεμιστοκλή Βλαχούλη. Η άρση της επικινδυνότητά τους, τόσο για τα ίδια τα οικοδομήματα που σήμερα κινδυνεύουν να χάσουν πολύτιμα στοιχεία από τον αρχιτεκτονικό τους όγκο, όσο και για την προστασία των επισκεπτών, αποτελεί προτεραιότητα για το υπουργείο Πολιτισμού. Στα έργα που αφορούν τη βελτίωση της πρόσβασης στο νησί, περιλαμβάνονται: η δημιουργία νέας ξύλινης ράμπας εισόδου στο χώρο εκεί όπου σήμερα «δένουν» τα καραβάκια, ο καθαρισμός και η επισκευή των δεξαμενών και η τοποθέτηση υδραυλικών συστημάτων για τη λειτουργία των χώρων υγιεινής αλλά και για λόγους πυρασφάλειας, η βελτίωση του διαδρόμου κυκλοφορίας επισκεπτών, η τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων κ.ά. Από τη φετινή τουριστική περίοδο, το νησί θα δέχεται επισκέπτες από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ, στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος του υπουργείου Πολιτισμού που περιλαμβάνει 33 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Η Σπιναλόγκα βρίσκεται στη βόρεια είσοδο του κόλπου της Ελούντας, στο νομό Λασιθίου. Αρχαία και μεσαιωνικά κατάλοιπα συνθέτουν την πολυτάραχη ιστορία του νησιού που από το 1903 έως το 1957 λειτούργησε ως Λεπροκομείο φορτίζοντας συναισθηματικά τον τόπο, με τις μαρτυρικές μνήμες των ασθενών της νόσου του Χάνσεν, να διατηρούνται αλώβητες μέχρι τις μέρες μας. http://www.kathimerini.gr/763138/article/politismos/polh/nea-erga-sth-spinalogka-enoyei-ths-enta3hs-ths-sthn-oynesko

Λουκέτο στο ξενοδοχείο–μύθος Lutetia

ΚΟΣΜΟΣ 19.04.2014 Λουκέτο στο ξενοδοχείο–μύθος Lutetia Αν οι τοίχοι του εμβληματικού Lutetia είχαν λαλιά, θα αφηγούνταν συναρπαστικές ιστορίες για πρόσωπα και γεγονότα-σταθμούς του 20ού αιώνα. Αφήνοντας τη φαντασία μας, θα βλέπαμε τον Αντρέ Ζιντ να συνομιλεί με τη Ζοζεφίνα Μπέκερ, σε μια γωνιά τον Σάμιουελ Μπέκετ να πίνει το ποτό του, τον Τζέιμς Τζόις να διαβάζει, τον Αντουάν ντε Σεν Εξιπερί απορροφημένο σε χάρτες... Αλλά... υπομονή. Σε τρία, χρόνια, ανακαινισμένο, θα ανοίξει πάλι τα δωμάτιά του. Αν οι τοίχοι του εμβληματικού Lutetia είχαν λαλιά, θα αφηγούνταν συναρπαστικές ιστορίες για πρόσωπα και γεγονότα-σταθμούς του 20ού αιώνα. Αφήνοντας τη φαντασία μας, θα βλέπαμε τον Αντρέ Ζιντ να συνομιλεί με τη Ζοζεφίνα Μπέκερ, σε μια γωνιά τον Σάμιουελ Μπέκετ να πίνει το ποτό του, τον Τζέιμς Τζόις να διαβάζει, τον Αντουάν ντε Σεν Εξιπερί απορροφημένο σε χάρτες... Αλλά... υπομονή. Σε τρία, χρόνια, ανακαινισμένο, θα ανοίξει πάλι τα δωμάτιά του. Τις πόρτες του έκλεισε τη Δευτέρα το Lutetia, το εμβληματικό ξενοδοχείο art nouveau της γαλλικής πρωτεύουσας, τόπος συνάντησης πολιτικών, λογοτεχνών και καλλιτεχνών καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Η διακοπή λειτουργίας θα είναι προσωρινή, καθώς το Lutetia θα ανοίξει και πάλι σε τρία χρόνια, πλήρως ανακαινισμένο και υπό νέα διεύθυνση, μέρος μεγάλου διεθνούς ομίλου ξενοδοχείων. Τα εγκαίνια του Lutetia το 1910 δίνουν στη συνοικία της Νοτρ-Νταμ-ντε-Σαν ένα καινοτόμο αρχιτεκτονικό δημιούργημα, στον πρωτοποριακό και ανατρεπτικό για την εποχή του ρυθμό του art nouveau. Το ξενοδοχείο είναι ιδέα της κυρίας Μπουσικό, ιδιοκτήτριας του γειτονικού πολυκαταστήματος Μπον Μαρσέ – το πρώτο αυτού του είδους στη γαλλική πρωτεύουσα, που συνεχίζει τη λειτουργία του στο ίδιο σημείο από το 1852. Το Lutetia γίνεται αμέσως αγαπημένο σημείο συνάντησης λογοτεχνών, με πρώτο τον εραστή της πολυτέλειας Αντρέ Ζιντ να ενοικιάζει σε αυτό δωμάτιο με τον μήνα τη δεκαετία του 1920. Στα σαλόνια του και κυρίως στο μπαρ του, διάσημο για τον διάκοσμο art deco, ο Ζιντ θα είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με την Αφροαμερικανή χορεύτρια Ζοζεφίν Μπεκέρ (Baker) και τα έξι παιδιά της, αλλά και το νεόνυμφο ζεύγος Ντε Γκωλ, που πέρασε στο ξενοδοχείο τη νύχτα του γάμου του, σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του στρατηγού. Την ίδια εποχή, στο Lutetia συχνάζουν ο Σάμιουελ Μπέκετ, ο Αντρέ Μαλρό, ο Αντουάν ντε Σεν Εξιπερί, ο Τζέιμς Τζόις, ο Αλμπέρ Κοέν, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Τόμας Μαν στο πρώτο σκέλος της μακράς του αυτοεξορίας από τον ναζισμό, καθώς και ο μετέπειτα καγκελάριος Βίλι Μπραντ. Την περίοδο του Μεσοπολέμου, το Lutetia περιγράφει με γλαφυρό τρόπο στο επιτυχημένο βιβλίο του «Ξενοδοχείο Lutetia» ο συγγραφέας Πιερ Ασουλίν. Η γερμανική κατοχή φέρνει τους κατακτητές στα σαλόνια του ξενοδοχείου, όπου εγκαθίστανται οι υπηρεσίες της αντικατασκοπείας Abwehr και η μισητή μυστική στρατοχωροφυλακή Geheime Feldpolizei. Για να ξεπλυθεί το «άγος» αυτό, οι γαλλικές αρχές της Απελευθέρωσης ορίζουν το ξενοδοχείο να γίνει χώρος προσωρινής διαμονής για πρώην κρατούμενους ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης που επέστρεφαν στη Γαλλία. Το ξενοδοχείο συνεχίζει να γνωρίζει δόξες στο Παρίσι των δεκαετιών ’50 και ’60, πριν από την παρακμή της δεκαετίας του 1970. Πολλές φοιτητικές ή εργατικές συνοικίες του Παρισιού –και ιδιαίτερα το 6ο δημοτικό διαμέρισμα– μετά τον Μάη του ’68 αντιμετωπίζονται με καχυποψία από τους Παριζιάνους αστούς. Η νέα αυτή αποστροφή προς τη συνοικία κάνει την πελατεία του Μπον Μαρσέ και του Lutetia να στερέψουν. Την ίδια στιγμή, άστοχες απόπειρες αστικής ανάπλασης της γειτονικής συνοικίας του Μονπαρνάς, όπως με την κατασκευή του ομώνυμου ουρανοξύστη –σύμβολο κακού αρχιτεκτονικού σχεδιασμού η κατεδάφιση του οποίου συζητιέται έντονα–, απομακρύνουν από το Lutetia τους τελευταίους πιστούς του πελάτες. Η εξαγορά του το 1985 από οικογένεια παραγωγών καμπανίτη δίνει πίστωση ζωής στο ιστορικό ξενοδοχείο, που περνάει πλέον σε έμπειρα χέρια, για να γνωρίσει δεύτερη εποχή δόξας. Η περίπτωση του Lutetia δεν είναι μοναδική, ενώ ο σεβασμός που επέδειξαν οι νέοι ιδιοκτήτες του στην ανακαίνιση άλλων παρισινών μεγάλων ξενοδοχείων, όπως του Κριγιόν, εγγυάται τη συνέχιση του μύθου. http://www.kathimerini.gr/763458/article/epikairothta/kosmos/loyketo-sto-3enodoxeiomy8os-lutetia

Διατηρητέα ακόμη δέκα κτίρια στου Γουδή

Απαγορεύεται κάθε αφαίρεση, αλλοίωση ή καταστροφή των στοιχείων τους Διατηρητέα χαρακτηρίζονται δέκα κτίρια τα οποία βρίσκονται στο Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή. Πρόκειται για κτίρια των αρχών του 20ού αιώνα, τα περισσότερα εκ των οποίων αποτελούσαν τμήμα των στρατώνων του Ιππικού. Ειδικότερα, με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, διατηρητέα χαρακτηρίζονται τα διώροφα κτίρια του Οδοντιατρείου Φρουράς Αθηνών και του Διοικητηρίου του Συντάγματος του Ιππικού, τα δύο κτίρια διοίκησης, οι τρεις στάβλοι Ιππικού, οι δύο στάβλοι και το λιθόστρωτο που τους περιβάλλει, η φυλακή των «έξι» και η λιθόκτιστη δεξαμενή ύδατος με φρέαρ, η οποία βρίσκεται δίπλα στο κτίριο της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Αρχείων. Η απόφαση του τέως αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος κ. Σταύρου Καλαφάτη, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στη Διαύγεια, έρχεται να συμπληρώσει δύο παλαιότερες αποφάσεις - η πρώτη του ΥΠΕΧΩΔΕ το 2000 και η δεύτερη του υπουργείου Πολιτισμού το 2002 - βάσει των οποίων είχαν κηρυχθεί διατηρητέα τα κτίρια τεσσάρων υποστέγων οχημάτων, το κτίριο του διοικητηρίου του πεδινού πυροβολικού και τα «τετράδυμα» κτίρια (Διοικητήριο, στρατιωτικό αρτοποιείο και ο υποσταθμός της ΔΕΗ), σε ένα από τα οποία στεγάζεται η Εθνική Γλυπτοθήκη. Το στρατιωτικό ζήτημα του 1897 Η ανέγερση των στρατιωτικών κτιρίων στο Γουδή συνδέεται άμεσα με το «στρατιωτικό ζήτημα» το οποίο ανέκυψε μετά τον πόλεμο του 1897 και την απαιτούμενη γενικότερη ανασύνταξη του στρατού ως προς την οργάνωση, την εκπαίδευση, τον οπλισμό, τον εφοδιασμό και τις εγκαταστάσεις. Οι πληροφορίες για τη συγκεκριμένη περίοδο λείπουν, σύμφωνα με μελέτη που υλοποίησε το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, και όσες διατίθενται προέρχονται από δευτερογενείς πληγές. Ωστόσο είναι σίγουρο ότι το 1909, κατά τη διάρκεια του κινήματος του Στρατιωτικού Συνδέσμου, υπήρχε στου Γουδή στρατώνας του Ιππικού με κεντρικό κτίριο το «Αρχηγείο». Μπροστά από αυτό βρισκόταν η πλατεία του Ιππικού Συντάγματος, στην οποία συγκεντρώθηκαν τα στρατιωτικά σώματα που έλαβαν μέρος στο κίνημα. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΕΜΠ, η πρώτη φάση ανέγερσης στρατιωτικών κτιρίων πρέπει να τοποθετηθεί μεταξύ του 1898 και του 1912. Με την πρόσφατη απόφαση του ΥΠΕΚΑ, διατηρητέα χαρακτηρίζονται τα αρχικά κτίρια, καθώς και οι εναρμονιζόμενες με αυτά μεταγενέστερες προσθήκες, όχι όμως και τα πάσης φύσεως καθ' ύψος ή κατ' επέκταση υπάρχοντα προσκτίσματα, τα οποία αλλοιώνουν την εικόνα τους. Ο καθορισμός των προσκτισμάτων που αλλοιώνουν τα αρχικά κτίρια έγινε από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής. Απαγορεύνονται οι αλλοιώσεις Στα κτίρια αυτά απαγορεύεται πλέον κάθε αφαίρεση, αλλοίωση ή καταστροφή, τόσο των επί μέρους αρχιτεκτονικών, καλλιτεχνικών και διακοσμητικών στοιχείων τους όσο και των κτιρίων συνολικά, πλην των προσκτισμάτων ή των στοιχείων των κτιρίων για τα οποία το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής έχει γνωμοδοτήσει για την αφαίρεσή τους. Θα επιτρέπονται ωστόσο η επισκευή, ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, η ενίσχυση στον φέροντα οργανισμό, καθώς και επεμβάσεις για λόγους λειτουργικούς, εφόσον δεν αλλοιώνεται ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας τους και δεν θίγονται τα διατηρητέα στοιχεία τους. Δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση φωτεινών ή άλλων επιγραφών και διαφημίσεων παρά μόνο η τοποθέτηση πινακίδων μικρών διαστάσεων, στις οποίες θα αναγράφονται πληροφορίες για τη χρήση των χώρων. Για οποιαδήποτε επέμβαση στο εξωτερικό και εσωτερικό των κτιρίων, όπως και για την τοποθέτηση μικρών επιγραφών απαιτείται έγκριση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Οι αιτήσεις για προσθήκη στα χαρακτηριζόμενα διατηρητέα κτίρια θα πρέπει να αποστέλλονται από την Υπηρεσία Δόμησης στην αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ, με γνώμη του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής για τον καθορισμό συμπληρωματικών ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης, εφόσον δεν παραβλάπτονται τα χαρακτηριζόμενα διατηρητέα κτίρια και ο χώρος που τα περιβάλλει. Δημιούργημα των αρχών του 20ού αιώνα Το συγκρότημα στρατοπέδων στο Γουδή, δημιούργημα των τριών πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, αποτέλεσε ως τη δεκαετία του 1980 το μεγαλύτερο στρατιωτικό συγκρότημα της πρωτεύουσας. Ηταν ένα σύστημα από έξι στρατόπεδα συνταγμάτων, στρατωνισμούς πυροβολικού, στάβλους ιππικού, όρχους οχημάτων, εργοστασιακές μονάδες και αποθήκες εξοπλισμού. Ενα άλλο σημαντικό γεγονός το οποίο σημάδεψε τόσο τη νεότερη ιστορία όσο και τον συγκεκριμένο χώρο στου Γουδή και αναφέρεται στη μελέτη του ΕΜΠ ήταν η εκτέλεση το 1922 των «έξι» της Μικρασιατικής Καταστροφής. Εκεί επίσης εκτελέστηκε το 1953 ο Νίκος Μπελογιάννης, στέλεχος του, τότε εκτός νόμου, Κομμουνιστικού Κόμματος. http://www.tovima.gr/society/article/?aid=583476&wordsinarticle=%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CF%84%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7

Πώς μπορούν να γίνουν βιώσιμες οι πόλεις;

Η ταυτότητα μιας πόλης δεν προσδιορίζεται μόνο από τη θέση στο φυσικό περιβάλλον, το κλίμα ή το κτισμένο περιβάλλον. Είναι το τελικό αποτέλεσμα του συνδυασμού πολλών παραγόντων που καταλήγουν στον προσδιορισμό της αντίληψης για μια πόλη. Πρωταρχικής σημασίας είναι η αντίληψη που σχηματίζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι μιας πόλης, γιατί οι ίδιοι είναι και υπεύθυνοι μέχρι ενός βαθμού για τη συλλογική εικόνα ή την ταυτότητα της πόλης. Τα τελευταία χρόνια ένας ορισμός που χαρακτηρίζει διαφορές μεταξύ πόλεων είναι η διαβάθμιση των «livable cities». Δηλαδή ποιες πόλεις παρουσιάζουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης που προσελκύουν μετακινήσεις νέων κατοίκων αλλά και επενδύσεις από παραγωγικούς φορείς. Η ποιότητα των πόλεων αυτών προσμετράται από συνθήκες όπως το κόστος διαβίωσης, η ασφάλεια, οι δυνατότητες απασχόλησης, οι υποδομές, οι κοινωνικές υπηρεσίες και το επίπεδο πολιτισμού. Ο πλούτος των πόλεων είναι το ανθρώπινο δυναμικό, η αξιοποίηση του οποίου συμβάλλει στον προσδιορισμό της «ταυτότητας». Παραδείγματα έχουν αποδείξει τη σημασία που έχει η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Πόλεις όπως το Χονγκ Κονγκ προτού ενταχθεί στην Κίνα ή η Σιγκαπούρη που δεν έχουν ενδοχώρα ή φυσικούς πόρους αναπτύχθηκαν με την εξέλιξη και εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού τους. Στην αρχή με κύρια απασχόληση του δυναμικού τους σε βιοτεχνίες, μετά σε ελαφρές βιομηχανίες και σήμερα σε σημαντικά κέντρα υπηρεσιών, με υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι μεγαλουπόλεις σήμερα αποτελούν λειτουργικές ενότητες με ανάλογες απαιτήσεις στη σύνθεση και τη διαχείρισή τους όπως ολόκληρα κράτη. Πράγμα που απαιτεί μεγαλύτερη αυτονομία και έσοδα για τη λειτουργία των τεχνικών υποδομών αλλά και κοινωνικών υπηρεσιών. Στην Ελλάδα οι δημοτικές αρχές δεν απέκτησαν αρμοδιότητες και πόρους που να τους επιτρέπουν να ξεπεράσουν τις δυνατότητες «διαχειριστή πολυκατοικίας» καθώς εξαρτώνται οικονομικά αλλά και νομοθετικά από την κεντρική κυβέρνηση. Οι δήμοι σήμερα σε πολλές χώρες έχουν πλέον τις ίδιες ευθύνες και υποχρεώσεις που στο παρελθόν είχαν μόνο οι κεντρικές κυβερνήσεις. Ετσι η διαχείριση των πόλεων μεταξύ άλλων στην Ελλάδα πρέπει να μπει και στη λογική της ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας, της προσέλευσης επενδυτών και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Αυτό βέβαια επιβάλλει και την ανάλογη αυτονομία ενεργειών των δημοτικών αρχών. Η ταυτότητα λοιπόν εκτός από τις συνθήκες και τους παράγοντες που εξαρτώνται από την οικονομική και διοικητική αυτονομία, εξαρτάται επίσης και από την ποιότητα του χώρου της πόλης. Συγκεκριμένα, η ποιότητα των κατασκευών καθώς και η συντήρησή αυτών και του πολεοδομικού ιστού, δηλαδή των δρόμων, των πεζοδρομίων, της σήμανσης και του πρασίνου, προσδιορίζουν την εικόνα της πόλης. Εξίσου σημαντικός παράγων είναι και η συμπεριφορά των κατοίκων και ο σεβασμός τους στο δομημένο περιβάλλον, ιδιωτικό και δημόσιο. Μεταξύ των δύο μεγαλουπόλεων της Ελλάδος η ποιότητα του δημόσιου χώρου στο κέντρο της πόλης στη Θεσσαλονίκη δείχνει μεγαλύτερη ευαισθησία για συνοχή από ό,τι της Αθήνας. Τόσο στην επιλογή υλικών για τα πεζοδρόμια όσο και στην επιλογή ενός τύπου κάγκελου προστασίας των πεζοδρομίων σε σύγκριση με την ποικιλία υλικών αντίστοιχων επεμβάσεων που αντανακλούν κάθε αλλαγή δημοτικών αρχών της Αθήνας. απο ΤΟ ΒΗΜΑ Η ίδια διαφορά μεταξύ των δύο πόλεων παρατηρείται και στη φύτευση και συντήρηση του πρασίνου στο κέντρο των δύο πόλεων. Οι μουριές στη Βασιλίσσης Σοφίας στην Αθήνα κλαδεύονται σε ύψος των δύο μέτρων και η νέα βλάστηση κάθε χρόνο σκιάζει ελάχιστα τα πεζοδρόμια, σε αντίθεση με την Τσιμισκή στη Θεσσαλονίκη όπου τα κλαδιά αναπτύσσονται από το ύψος των τριών μέτρων και άνω, έτσι ώστε το θέρος να σκιάζουν μεγαλύτερη επιφάνεια! Ακόμη και η επιλογή φυτών δημιουργεί ερωτηματικά όταν στη λεωφόρο Αθηνών στο μεσαίο διαχωριστικό έχουν φυτευτεί ελιές που κλαδεύονται ως «θάμνοι»! Τέτοια παραδείγματα ποιότητας του χώρου υπάρχουν πολλά που προδιαθέτουν και συμβάλλουν στη διαμόρφωση αρνητικής ταυτότητας. Στην Ελλάδα το 60% περίπου του συνολικού πληθυσμού της χώρας βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή των δύο μεγαλουπόλεων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Οι δημοτικές αρχές και των δύο δεν έχουν ουσιαστικούς πόρους και η τύχη των κατοίκων τους εξαρτάται από την κεντρική κυβέρνηση. Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες, οι τελευταίες θητείες των δημοτικών αρχών των δύο μεγαλουπόλεων έδωσαν δείγματα θετικών προσπαθειών νοικοκυρέματος κατ' αρχήν των οικονομικών των δήμων, αλλά και άλλων προσπαθειών βελτίωσης της λειτουργίας των πόλεων. Η οικονομική κρίση που διέρχεται η Ελλάδα, όπως λέγεται συχνά αλλά δεν εφαρμόζεται ευρύτερα, παρέχει ευκαιρίες διαρθρωτικών αλλαγών, όπως θα μπορούσε να γίνει και με τα οικονομικά των δήμων. Είναι κρίμα ότι διαιωνίζεται αυθαίρετα ο φόρος των ακινήτων αντί να ζητηθεί από τους δήμους να αναλύσουν το κόστος των υπηρεσιών που παρέχουν και να το αναγάγουν ανά τετραγωνικό. Μέθοδος που εφαρμόζεται σε άλλες χώρες και που παράλληλα θα έδειχνε ποιοι δήμοι κάνουν καλύτερη διαχείριση ενώ παράλληλα θα σταματούσε το υπουργείο Οικονομικών να είναι εισπράκτορας των φόρων των ακινήτων. Ετσι θα απαλλασσόταν πλήρως η κεντρική κυβέρνηση από την υποχρέωση χρηματοδότησης των δήμων από τον κρατικό προϋπολογισμό! Με τη μεθόδευση αυτή οι πολίτες θα καταβάλουν ως «ανταποδοτικά» τα τέλη των υπηρεσιών που παρέχουν οι δήμοι τους. Ενώ το κράτος θα εισπράττει φόρους από την υπεραξία, όταν πωλούνται τα ακίνητα και οι δήμοι θα έχουν σταθερά έσοδα για τη λειτουργία τους. Τέλος, δεν είναι οι ωραίες πλατείες και οι πεζόδρομοι αλλά η καλύτερη λειτουργία των δήμων που θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας της πόλης, πράγμα που θα αντανακλάται και στη βελτίωση της αντίληψης της ταυτότητας της πόλης από τους κατοίκους της, και όχι μόνο. Ο κ. Σπύρος Αμούργης είναι ομότιμος καθηγητής Αρχιτεκτονικής, τέως πρόεδρος της Δημόσιας Επιχείρησης Πολεοδομίας και Στεγάσεως. http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=586215