Ανοίγουν μία πλατεία σε 6 δευτερόλεπτα

απο ΤΑ ΝΕΑ

Ένα στρέμμα θα ελευθερωθεί με την κατεδάφιση του κτιρίου του ΝΑΤ

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΡΙΚΚΗΣ

Μόλις έξι δευτερόλεπτα θα περάσουν από τη στιγμή που θα ακουστεί το μεγάλο «μπαμ». Οι πέντε όροφοι του κτιρίου τού ΝΑΤ θα σωριαστούν στο έδαφος και όταν το τεράστιο σύννεφο σκόνης κατακαθήσει, μία καινούργια πλατεία 1.000 τ.μ. θα ξεπροβάλει σε απόσταση αναπνοής από την Ομόνοια κοντά στο Εθνικό Θέατρο.

Ήταν θεοσκότεινα μέσα στο παλιό κτίριο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου όταν την περασμένη Πέμπτη, εξειδικευμένοι μηχανικοί του Δήμου Αθηναίων και εμπειρογνώμονες εξέταζαν πιθαμή προς πιθαμή τους ορόφους. Στους τοίχους διαγράφονταν οι ρωγμές από τον μεγάλο σεισμό του 1999, οι σοβάδες είχαν ξεκολλήσει από τις κολόνες, φθαρμένα τα μωσαϊκά, σκουριασμένα και σπασμένα τα παράθυρα. Πέντε όροφοι με συνολικό εμβαδόν περίπου 5.000 μέτρα. Μερικά γκαζάκια και πεταμένα κουρέλια ήταν ό,τι είχε απομείνει από κάποιους άστεγους.

«Εδώ κατ΄ αρχάς θα τοποθετηθεί ο κύριος όγκος των εκρηκτικών», λέει ο ένας από τους εμπειρογνώμονες και όλοι μαζί φωτίζουν με τους φακούς τους μία μία τις κολόνες του κτιρίου. «Θα μπουν στις βάσεις και στους αρμούς. Οι εκρήξεις θα είναι σχεδόν ταυτόχρονες σε κάθε όροφο. Το κτίριο θα καταρρεύσει προς τα μέσα. Θα είναι σα να το ρουφάει η γη». «Σε πόσο χρόνο θα γίνει αυτό;». «Ακριβώς σε έξι δευτερόλεπτα».

Το σχέδιο. Κρατώντας μια σειρά από αεροφωτογραφίες που δείχνουν το κτίριο του ΝΑΤ να περιβάλλεται από τις οδούς Βερανζέρου, Ξούθου και Μενάνδρου, οι μηχανικοί στο... στρατηγείο του δημαρχιακού μεγάρου της πλατείας Κοτζιά, δίνουν στα «ΝΕΑ» τις πρώτες λεπτομέρειες για το σχέδιο της μεγάλης κατεδάφισης. «Το κτίριο του ΝΑΤ είναι κτισμένο σε έκταση περίπου ενός στρέμματος. Για την ακρίβεια 900 τετραγωνικών μέτρων. Δίπλα του βρίσκεται και ένα άλλο οικόπεδο, 125 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο θα ενωθεί με τον χώρο του κτιρίου για να σχηματιστεί η πλατεία. Θα είναι η πρώτη πλατεία που δημιουργείται εδώ και 150 χρόνια στον πυκνοδομημένο οικιστικό ιστό του κέντρου της πόλης». Το κτίριο του ΝΑΤ στη μία του πλευρά ακουμπά σε μία άλλη πολυκατοικία. «Πριν ξεκινήσουμε, θα γκρεμίσουμε με χειρουργικό τρόπο το κομμάτι του κτιρίου που εφάπτεται με την πολυκατοικία. Θα δημιουργηθεί ένα κενό μερικών μέτρων ώστε τη στιγμή της έκρηξης να μην κουνηθεί στο ελάχιστο η πολυκατοικία».


Οι υπεύθυνοι μηχανικοί εξηγούν ότι η επιχείρηση θα γίνει αστραπιαία «και θα είναι εντελώς ακίνδυνη». «Η τεχνογνωσία υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Και όσο παράξενο κι αν ακούγεται ότι μπορεί ένα τόσο μεγάλο κτίριο να καταρρεύσει σε μόνο μία στιγμή, σας διαβεβαιώ ότι το μόνο που θα πρέπει να απασχολεί τους κατοίκους της γειτονιάς, είναι να κλείσουν έγκαιρα τις μπαλκονόπορτες για να μην μπει το χώμα στο σπίτι τους!».

Το χρονοδιάγραμμα. Μέχρι τον Ιούνιο θα έχουν τελειώσει όλα. Ένα ανθεκτικό προστατευτικό πλέγμα θα τυλιχθεί γύρω από το κτίριο για να συγκρατήσει τα κύματα σκόνης που θα ξεπηδήσουν μόλις αρχίσει η κατάρρευση. Ειδικές εκρηκτικές ύλες θα έχουν τοποθετηθεί στη βάση των δοκών σε κάθε όροφο. Το ίδιο θα γίνει σε όλα τα σημαντικά σημεία του σκελετού του κτιρίου ώστε να «τσακίσει» διαδοχικά, από κάτω προς τα πάνω.

Ο χρόνος των έξι δευτερολέπτων θα αρχίσει να μετρά αντίστροφα μόλις πατηθεί ο διακόπτης.

«Η κυκλοφορία του αέρα θα αλλάξει το μικροκλίμα της περιοχής. Οι κάτοικοι θα έχουν μπροστά τους μια πλατεία φτιαγμένη από φυσικά υλικά, φυτεμένη με τουλάχιστον 40 δέντρα». Ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Νικήτας Κακλαμάνης θα εισηγηθεί να ονομαστεί πλατεία Μινωτή- Παξινού, για «να τιμήσουμε δύο ανθρώπους οι οποίοι σφράγισαν με την παρουσία τους την ιστορία του Εθνικού Θεάτρου».

Σκόνη και θρύψαλα το παλιό νοσοκομείο

απο την ΣΗΜΕΡΙΝΗ

ΤΗΣ ΝΤΙΑΣ ΧΑΪΛΗ

Εβδομήντα χρόνια ιστορίας μετατρέπονται σε μπάζα

Άρχισε τη Δευτέρα και θα ολοκληρωθεί σε τρεις μήνες η κατεδάφιση του παλιού Γενικού Νοσοκομείου της Λευκωσίας

ΣΤΟΝ ΚΟΤΣΙΑΤΗ
Θα μεταφερθούν τελικά οι χιλιάδες τόνοι μπάζων
Το νοσοκομείο εγκαινιάστηκε από τον τότε Βρετανό Κυβερνήτη Ρίτσμοντ Πάλμερ, στις 14 Απριλίου 1939.
Το νοσοκομείο χτίστηκε σε σχέδια ενός από τους κορυφαίους εκπροσώπους της μοντέρνας κυπριακής αρχιτεκτονικής, του Πόλυ Μιχαηλίδη.
Με στοιχεία εμπνευσμένα από το έργο του μεγάλου Γάλλου αρχιτέκτονα Le Corbusier, τα οποία διακρίνονται στο σχεδιασμό των οριζόντιων παραθύρων, είχε κερδίσει μάλιστα μια θέση στα αφιερώματα της εποχής του γνωστού γαλλικού περιοδικού «Αρχιτεκτονική Σήμερα».
Το παλιό Γενικό Νοσοκομείο της Λευκωσίας, το πρώτο νοσοκομείο της Κύπρου, που η αρχιτεκτονική του αξία κρύβεται πίσω από τις άναρχες επεκτάσεις που έγιναν κατά καιρούς, όσο και αν κουράστηκε από το καθημερινό πήγαινε-έλα εργαζομένων, επισκεπτών και ασθενών, έγραψε τη δική του ξεχωριστή ιστορία.
Σημείο αναφοράς για όλους, φρόντισε και θεράπευσε αμέτρητους ανθρώπους.
Εδώ πρωτοείδαν το φως της ζωής και αμέτρητα παιδιά απ' όλη την Κύπρο. Πόνους και χαρές, λύπες και στενοχώριες κουβάλησαν οι χιλιάδες των χιλιάδων που νοσηλεύτηκαν στα παλιά του κρεβάτια.
Ευχάριστα αλλά και δυσάρεστα έζησαν όσοι πέρασαν από το παλιό Γενικό Νοσοκομείο και σαν εργαζόμενοι, μια ολόκληρη ζωή.
Ιστορικές στιγμές έζησε το νοσοκομείο τόσο την εποχή του μεγάλου αγώνα της ΕΟΚΑ όσο και την περίοδο της τουρκανταρσίας αλλά και του πραξικοπήματος και της εισβολής.
Στο ισόγειο του κτιρίου αυτού διεξήχθη μάχη ενάντια στους Βρετανούς. Εδώ δυο αγωνιστές, ο Ιωνάς Νικολάου και ο Κυριάκος Κολοκάσης, έδωσαν τη ζωή τους για να καταφέρει ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζης να δραπετεύσει.
Στη «μάχη του νοσοκομείου» σκοτώθηκε από τα διασταυρούμενα πυρά και ο φαρμακοποιός του νοσοκομείου Κούλλης Κυριάκου.
Εδώ νοσηλεύτηκαν χιλιάδες τραυματίες των μαχών της Λευκωσίας το 1963-64, του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής το 1974.
Οι μπουλντόζες ξεκίνησαν
Η μοίρα του παλιού κτιρίου ήταν διαγεγραμμένη. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις και την καθυστέρηση που σημειώθηκε στην έναρξη των εργασιών, αφού δεν ήταν δυνατό να βρεθεί χώρος για απόρριψη των μπάζων, οι μπουλντόζες άρχισαν τη δουλειά τους από τη Δευτέρα και σε τρεις περίπου μήνες θα ολοκληρώσουν το γκρέμισμα του παλιού νοσοκομείου.
Τα μπάζα τελικά θα στοιβάζονται, σε μιαν άκρη μέχρι να ελευθερωθεί χώρος στον Κοτσιάτη, σε δύο περίπου μήνες, για να μεταφερθούν εκεί. Τα μπάζα από τα δευτερεύοντα κτίσματα που κατεδαφίστηκαν μεταφέρθηκαν ήδη στον Κοτσιάτη.
Σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις που έχουν δοθεί από τον εργολάβο του έργου, το κτίριο είναι απαλλαγμένο από κάθε επιπρόσθετο υλικό. Πριν αρχίσει η κατεδάφιση αφαιρέθηκαν τα πάντα. Ανακτήθηκαν όλα τα υγρά και τα αέρια που υπήρχαν στις συσκευές, αφαιρέθηκαν όλες οι λάμπες και οι φλορέντζες, όλες οι σιδηροκατασκευές, τα φύλλα αμιάντου από τις οροφές, τα γυαλιά, ακόμα και η ξυλεία.
Κατά τη διαδικασία της κατεδάφισης δεν θα δημιουργείται σκόνη, αφού το μπετόν θα κόβεται με ειδικό ψαλίδι, ενώ το κτίριο ραντίζεται κατά τη διάρκεια των εργασιών κατεδάφισης και δεν δημιουργούνται σύννεφα σκόνης.
Τα μπάζα που θα μεταφερθούν στον Κοτσιάτη θα είναι γύρω στις δύο χιλιάδες τόνους.
Το πιο πολύτιμο υλικό με το οποίο είναι κτισμένο το νοσοκομείο είναι οι πουρόπετρες.
Το αρχικό κτίριο κτίστηκε αποκλειστικά με πουρόπετρα του κατεχόμενου σήμερα Γερόλακκου, η οποία είναι περιζήτητη.
Επίσης, θα πουληθούν οι φλορέντζες και η ξυλεία του κτιρίου, οι πόρτες, τα παράθυρα και τα κεραμίδια.
Τα 5.700 τετραγωνικά μέτρα φύλλων αμιάντου, που αφαιρέθηκαν, συσκευάστηκαν κατάλληλα και μπήκαν σε εμπορευματοκιβώτια και μεταφέρθηκαν στο παλιό εργοτάξιο της ΞΕΚΤΕ, στο χώρο του οποίου βρίσκονται αποθηκευμένα και άλλα κοντέινερ με αμίαντο, που αφαιρέθηκαν από κτίρια σε όλη την Κύπρο.
Από εκεί θα μεταφερθούν πίσω στη γη, από τα σπλάχνα της οποίας βγήκαν την πρώτη φορά, στο μεταλλείο αμιάντου, όπου θα ταφούν σε κατάλληλα διαμορφωμένους και ασφαλισμένους από την επαφή με το περιβάλλον χώρους.
Χωρίς προβλήματα
Αναφορικά με τη λειτουργία των εξωτερικών ιατρείων στο χώρο του παλιού νοσοκομείου, ο εργολάβος του έργου Φίλιππος Καμέρης είπε πως λειτουργούν κανονικά και μέχρι σήμερα δεν υπήρξε κανένα παράπονο για τη λειτουργία του εργοταξίου.
Από την πλευρά της η Δήμαρχος Λευκωσίας Ελένη Μαύρου ανέφερε πως από την κατεδάφιση δεν προκλήθηκαν ιδιαίτερα προβλήματα, εκτός από υποδείξεις για διασπορά σκόνης που έγιναν σε μια - δύο περιπτώσεις.
Είπε, επίσης, ότι η κατεδάφιση παρακολουθείται στενά τόσο από τα Δημόσια Έργα και το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, όσο και από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Λευκωσίας.
Ύστατη Προσπάθεια
Λευκωσιάτες, οι οποίοι ήταν ενάντιοι στην εξαφάνιση ενός ακόμη μνημείου, ανέλαβαν την πρωτοβουλία να συλλέξουν υπογραφές, για τη διατήρηση του κτιρίου ως ανεξίτηλου ιστορικού μνημείου και να σταματούσαν την κατεδάφισή του, την ύστατη έστω στιγμή. Μάλιστα, ένα πρώτο ψήφισμα, υπογεγραμμένο από 405 άτομα, επιδόθηκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με το οποίο ζητούσαν έστω και την τελευταία στιγμή να αλλάξουν τα σχέδια και να μην γκρεμιστεί το κτίριο, αλλά δεν εισακούστηκαν.
Στο ψήφισμα ζητούσαν να διατηρηθεί το ιστορικό κτίριο του παλιού νοσοκομείου και των μικρότερων κτιρίων στον περίβολό του, όπως η Κλινική Στηθικών Νοσημάτων, το πρώτο νοσοκομείο που έκτισαν οι Βρετανοί όταν ήρθαν στην Κύπρο και το πετρόκτιστο κτίριο στα αριστερά των Εξωτερικών Ιατρείων, γνωστό και ως «Ανεμόσπιτο», το οποίο υπήρξε το σπίτι της διευθύντριας Νοσηλευτικών Υπηρεσιών.
Στο ψήφισμα ζητούσαν, επίσης, να αξιοποιηθεί ο χώρος και τα κτίσματα αυτά, όπως αντίστοιχα αξιοποιήθηκε η Παιδαγωγική Ακαδημία από το Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Εναλλακτικά, πρότειναν τα κτίρια του Νοσοκομείου να μετατραπούν σε Αναρρωτήριο, σε Ιατρική Σχολή ή και σε ξενοδοχείο, όπως έγινε με παρόμοια ιδρύματα στην Ευρώπη.
more

Επτά παρεμβάσεις που χάθηκαν στον δρόμο

απο την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Διονυσίου Αρεοπαγίτου: Ενας από τους ωραιότερους πεζοδρόμους της Ευρώπης περιμένει ακόμα να ολοκληρωθεί η ενοποίηση

Της ΧΑΡΑΣ ΤΖΑΝΑΒΑΡΑ

Ανεξόφλητα «γραμμάτια» εξακολουθούν να υπάρχουν εδώ και επτά χρόνια στον άξονα Διονυσίου Αρεοπαγίτου-Αποστόλου Παύλου, τον ωραιότερο πεζόδρομο της Ευρώπης λόγω της γειτνίασής του με τον μοναδικό αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.

Ενας πεζόδρομος στη σκιά της Ακρόπολης, που θα πρασινίσει με τα νέα σχέδια, αφού ακυρώθηκαν οι αρχικές αποφάσεις για διέλευση του τραμ. Πρόκειται για έργα που αναδεικνύουν επιλεγμένες γωνιές με μοναδική θέα προς τα Προπύλαια και τον Παρθενώνα και ώς τώρα μένουν στα χαρτιά.
Οι σχεδιασμοί της εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας (ΕΑΧΑ), του κρατικού φορέα που υλοποίησε το μεγάλο πρόγραμμα στο κέντρο της πρωτεύουσας, τη «χρυσή» περίοδο 2000-2004, απέφεραν 44 έργα συνολικού ύψους 120 εκατ. ευρώ. Την τελευταία πενταετία οι ρυθμοί μειώθηκαν και πρόσφεραν τέσσερις παρεμβάσεις της τάξης των 15 εκατ. ευρώ, αφού ο κύριος χρηματοδότης, το ΥΠΕΧΩΔΕ, σχεδόν μηδένισε τις επιχορηγήσεις. Θύμα του φρεναρίσματος έπεσε και ο πεζόδρομος της Δ. Αρεοπαγίτου. Η μόνη μέριμνα των αρμόδιων κυβερνητικών παραγόντων εξαντλήθηκε στην συζήτηση για την κατεδάφιση των δύο νεοκλασικών που περιορίζουν μέρος της θέας προς την Ακρόπολη από το φουαγέ του νέου μουσείου...
Θα χρηματοδοτηθούν νέα έργα
«Ξεχάστηκαν» οι παρεμβάσεις στη ρωμαϊκή οικία Πρόκου και το χώρο μπροστά στην είσοδο του Ηρωδείου, κυρίως όμως ξεχάστηκε η διαμόρφωση της δυτικής -και πλέον σημαντικής- εισόδου στον πεζόδρομο, στη διασταύρωση της Αποστόλου Παύλου με την Επταχάλκου, όπου μένει αναξιοποίητη μια δημόσια έκταση περίπου 40 στρεμμάτων. Η νέα ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος σκοπεύει να αναβαθμίσει την ΕΑΧΑ και προωθεί ρύθμιση ώστε να αναλάβει έργα ανάπλασης σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι της ετοιμάζει γερή «προίκα», ώστε να χρηματοδοτηθούν νέα έργα και να ολοκληρωθούν παλιά.
«Στην περίπτωση της οικίας Πρόκου, στη διασταύρωση του πεζόδρομου με την οδό Παρθενώνος, προβλέπεται η δημιουργία ενός μεγάλου καθιστικού, με φύτευση και ξύλινη γέφυρα, που θα επιτρέπει στους επισκέπτες να απολαμβάνουν τα ανασκαφικά ευρήματα», εξηγεί ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Διαμαντόπουλος, επικεφαλής της πολυμελούς ομάδας μηχανικών που σχεδίασε τα έργα της πεζοδρόμησης. Πρόκειται για ρωμαϊκή οικία που ήρθε για πρώτη φορά στο φως το 1954, ενώ ένα τμήμα της εντοπίστηκε και κατά τα έργα πεζοδρόμησης το 2001. Οι υπεύθυνοι επέλεξαν το... προσωρινό «χώσιμο» και ο αρχαιολογικός χώρος παραμένει μέχρι σήμερα καλυμμένος με χώμα, με τα χνάρια της οικίας να σηματοδοτούνται από μπετόν. Για να ολοκληρωθεί η παρέμβαση χρειάζεται να βρεθεί λύση για το γειτονικό χαμηλό και παλαιό κτίσμα. Ομοια με το οικόπεδο όπου βρέθηκε η ρωμαϊκή οικία, ανήκε στη μεγάλη οικογένεια Καλησπέρη, που το έχει κληροδοτήσει στο Δήμο Χαλανδρίου. Ο τελευταίος το έχει παραχωρήσει στους προσκόπους και εκκρεμούν συζητήσεις για να περάσει στο Δημόσιο. Ως τώρα δεν έχουν γίνει ούτε νύξεις... «Με την κατεδάφιση του δημοτικού ακινήτου θα δημιουργηθεί ένα πλάτωμα περίπου δύο στρεμμάτων που εξασφαλίζει τη συνέχεια του αρχαιολογικού χώρου με το γειτονικό Λόφο των Μουσών», επισημαίνει ο μελετητής.
Το δεύτερο «ξεχασμένο» έργο αφορά το χώρο μπροστά στην είσοδο του Ηρωδείου, που επίσης έχει καταχωθεί. Προσωρινά και αυτό... Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν με αφορμή την πεζοδρόμηση είχαν φέρει στο φως ένα μοναδικό ψηφιδωτό δάπεδο, που κοσμεί την είσοδο του Βυζαντινού Μουσείου. Στη θέση του η μελέτη προβλέπει να τοποθετηθεί ένα αντίγραφο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση της «πλάτης» των κατοικιών που βρίσκονται μεταξύ των οδών Προπυλαίων και Ερεχθείου. Και σε αυτή την περίπτωση δεν έχει γίνει τίποτα για τη μεταφορά της υπηρεσίας Ενάλιων Αρχαιοτήτων που στεγάζεται στο γειτονικό κτίριο, το οποίο επίσης προβλέπεται να κατεδαφιστεί. Η ξύλινη κατασκευή, σε διαφορετικά επίπεδα, θα καλύπτει την υψομετρική διαφορά των έξι μέτρων που υπάρχει σε σχέση με τον πεζόδρομο και θα διευκολύνει τον περίπατο των επισκεπτών.
Προς την πλευρά της Επταχάλκου τα έργα δείχνουν την αίσθηση του ημιτελούς. Και έτσι είναι. Η μελέτη προβλέπει τη διαμόρφωση παιδότοπου, αλλά οι σημαντικότερες αλλαγές αφορούν το χώρο γύρω από την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Συνδέεται με την ανάδειξη ολόκληρης της ζώνης δίπλα στις γραμμές του Ηλεκτρικού, όπου χωροθετείται μια υπαίθρια γλυπτοθήκη, με μόνιμα έργα και περιστασιακές εκθέσεις. «Είναι η πιο σημαντική είσοδος στον πεζόδρομο», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας Ορέστης Βιγγόπουλος, στέλεχος της μελετητικής ομάδας.
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά την ενοποίηση του φυτευμένου χώρου των περίπου 40 στρεμμάτων που είχε διχοτομηθεί στη δεκαετία του '50 για να καλυφθούν οι κυκλοφοριακές ανάγκες του οδικού άξονα της Δ. Αρεοπαγίτου-Αποστόλου Παύλου, που έφθανε τις 50.000 διελέυσεις την ημέρα. Μια χωμάτινη διαδρομή προβλέπεται από την πλατεία Ηρακλειδών, που θα καταλήγει στην Ερμού. Προς την πλευρά της Πειραιώς, τα «θα» ακούγονται χρόνια για το αμαξοστάσιο των τρόλεϊ, που μεταφέρεται στο Ρουφ από χρόνια αλλά έως τώρα παραμένει στη θέση του ακλόνητο.
Κοστίζουν ελάχιστα, αλλά ξεχάστηκαν
Οι δύο αρχιτέκτονες περιέγραψαν και άλλα μέτρα που «ξεχάστηκαν». Είναι απλές κινήσεις, που δεν προωθήθηκαν λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος, αφού απαιτούν ελάχιστα κονδύλια. Συγκεκριμένα:
* Δεν ολοκληρώθηκε ο σημειακός φωτισμός, με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση του άλσους Παρθένη, που γι' αυτό το λόγο είναι αδιάβατο τις βραδινές ώρες.
* Δεν τοποθετήθηκαν οι ξύλινες κατασκευές, τα μικρά καθιστικά, ώστε να μην είναι μονόδρομος τα τραπεζοκαθίσματα των γειτονικών καφέ. Την ίδια τύχη είχαν και τα στεγάδια, οι μικρές γωνιές που θα διέθεταν ξύλινα πετάσματα.
* Δεν αξιοποιήθηκε από το Δήμο Αθηναίων η ολοκληρωμένη φυτευτική μελέτη της ΕΑΧΑ, που προέβλεπε είδη που συνδέονται με το αττικό τοπίο. Στη θέση των αρωματικών φυτών προτιμήθηκαν τα καλλωπιστικά, ανάλογα με αυτά που συναντάμε στις πλατείες της πρωτεύουσας. Ξέφωτα στο άλσος Παρθένη, που είχαν διατηρηθεί γιατί εξασφάλιζαν τη θέα προς τα μνημεία της Ακρόπολης, φυτεύθηκαν με ψηλά δένδρα.
* Δεν χρησιμοποιείται η αναλυτική μελέτη που είχε εκπονηθεί για τις αναπλάσεις των όψεων των κτιρίων, με αποτέλεσμα να γίνονται παρεμβάσεις που δεν εναρμονίζονται με τον πεζόδρομο. Είναι ένας μπούσουλας που διατίθεται δωρεάν προς τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες.
* Δεν βρέθηκε κατάλληλη θέση για τον ανδριάντα του Μακρυγιάννη, περίφημο έργο του γλύπτη Γ. Παππά, που είχε διατυπώσει την άποψή του για το θέμα. Δεν εισακούστηκε και σήμερα το έργο χάνεται ανάμεσα σε τραπεζοκαθίσματα.
«Δεν έχουν τοποθετηθεί ούτε καν οι ενημερωτικές πινακίδες, που θα δίνουν στους επισκέπτες πολύτιμες πληροφορίες για τις αρχαιότητες», λέει ο Ορέστης Βιγγόπουλος, που μας ενημερώνει ότι πολύ σύντομα θα ανοίξει τις πύλες του το κέντρο πληροφόρησης, που κατασκευάστηκε στον ελεύθερο χώρο ανάμεσα στις οδούς Βύρωνος και Θρασυβούλου.
Ο Δημήτρης Διαμαντόπουλος ανέδειξε ένα σημαντικό θέμα: τη φύλαξη του πεζόδρομου, τον οποίο εξακολουθούν να διασχίζουν πολυτελή αυτοκίνητα και σε ορισμένα σημεία έχει μετατραπεί σε πάρκινγκ για επωνύμους. Μας μίλησε όμως και για τη ζώνη των έξι μέτρων που διατρέχει τα 3,5 χλμ. του πεζόδρομου. Εχει διαφορετική πλακόστρωση γιατί είχε προβλεφθεί για την τοποθέτηση των σιδηροτροχιών του τραμ, σύμφωνα με την αρχική μελέτη. Η πράξη έδειξε ότι ο χώρος λειτούργησε ως κίνητρο για πεζοπορία και η ιδέα έχει εγκαταλειφθεί. Οι μελετητές προτείνουν να φυτευθούν επιλεγμένα τμήματα και μάλιστα με δένδρα. 

«Η μάχη για τη σωτηρία των Προσφυγικών»

απο την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ έκδοση Ενώσεως Σμυρναίων: ένα συλλεκτικό βιβλίο - σκυτάλη για τον Αγώνα που συνεχίζεται... Το εξώφυλλο του συλλεκτικού βιβλίου «Η μάχη για τη σωτηρία των Προσφυγικών» με 21 άρθρα του «Σημειωματαρίου», από το 2003 ώς και το 2008, έγινε με άδεια της «Καθημερινής» έκδοση από την Ενωση Σμυρναίων, που το διαθέτει δωρεάν για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης (φωτογραφία Γιάννη Μπαρδόπουλου, εκδοτική παραγωγή «Επτάλοφος ΑΒΕΕ»). Tης Eλενης Mπιστικα Μια μικρή πατρίδα που φώλιασε σε 14,4 στρέμματα, στην καρδιά της Αθήνας. Μια μικρασιατική γειτονιά που έσφυζε από ζωή και αντηχούσε από παιδικά γέλια. Οκτώ υπερυψωμένα «κουτιά» – πέτρινοι τοίχοι, γερά στατικά, ο ήλιος να μπαίνει από παντού, εξώστες ανοιχτοί με κάγκελα για τις γλάστρες με τα μυριστικά και το κλουβί με το καναρίνι – αυτή ήταν «η ανοιχτή αγκαλιά» του ελληνικού κράτους στη μέσα της δεκαετίας του 1930, για να στεγάσει όνειρα και οικογένειες προσφύγων που είχαν ξεριζωθεί από τον τόπο τους, τη γενέτειρά τους και ξεκινούσαν «από το τίποτε, από το πουθενά». Αρχιτέκτονες ονομαστοί: Κίμων Λάσκαρις για τις τέσσερις μπροστά, Πέτρος Κυριακός τις τέσσερις πολυκατοικίες πίσω, σε αρχιτεκτονικό ρυθμό Bauhaus, διεθνώς διατηρητέο σήμερα. Οι ταλαιπωρημένοι σε παράγκες Μικρασιάτες πρόσφυγες με χαρτιά ιδιοκτησίας από την Πολιτεία αποκτούν πλέον τόπο δικό τους για να ριζώσουν ξανά... Δεκαετία 2000, ο σκοτεινός όγκος των προσφυγικών πολυκατοικιών στέκεται στη σκοπιά του, σε εγκατάλειψη και σιωπή. «Στόμα δεν έχουν, αλλά μιλιά έχουν –γράφει η στήλη «Σημειωματάριο» της «Κ»– για όποιον έχει ψυχή για να ακούσει. Ενα αρχιτεκτονικό - πολεοδομικό - ιστορικό σύνολο προσφυγικών κατοικιών κινδυνεύει από τις μπουλντόζες των συμφερόντων στην Αθήνα, που αλλάζει γοργά όψη, που «φτιασιδώνεται» εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Με ένα «πανό» με αξιοθέατα και την Ακρόπολη σκέπασαν την πρόσοψη των Πολυκατοικιών, για να μη δει ο κ. Ρογκ «το αίσχος» – που δεν ήταν τα ερειπωμένα, με καρφωμένα παράθυρα και πόρτες, σπίτια! Αίσχος ήταν η εγκατάλειψη από πλευράς Πολιτείας των προσφυγικών πολυκατοικιών. Από τα 228 διαμερίσματα, τα 120 έμειναν «να φυλάγουν Θερμοπύλες», ενώ τα υπόλοιπα αγοράστηκαν ή απαλλοτριώθηκαν από το ΥΠΕΧΩΔΕ και την Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. «Ενα πάρκο πρασίνου χρειάζεται για να αναπνεύσει η περιοχή» το πρόσχημα για ένα γκαράζ κάτω από χλοοτάπητα και θάμνους, με την προοπτική να κτιστεί πολυώροφο κτίριο ή κτίρια. Είχε ανοίξει η όρεξη και η φήμη για κατεδάφιση έγινε πραγματικότητα και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αλλά δεν ήταν μόνα τους τα Προσφυγικά, είχαν ψυχή και μιλούσαν οι οικογένειες που αψήφησαν τις απειλές για κατεδάφιση των σπιτιών τους. — «Δεν φοβόσαστε ότι θα σας εκδιώξουν, θυροκολλώντας ένα χαρτί στην πόρτα σας;» είχαμε ρωτήσει ιδιοκτήτρια πρόσφυγα δεύτερης γενιάς, που πότιζε τις γλάστρες της στο πεζούλι του παραθύρου. «Ποιοι θα μας διώξουν; Οι Ελληνες θα διώξουν Ελληνες, που τους έκαψαν σπίτια και πατρίδα και ήρθαν εδώ, πρόσφυγες;» απάντησε η κυρία Ελένη... Η ιστορική συλλογική μνήμη είχε ξεσηκωθεί, με την εφημερίδα «Καθημερινή» να μιλάει μέσα από αυτή τη στήλη, του «Σημειωματαρίου», υπερασπιζόμενη το δικαίωμα της μικρής πατρίδας μέσα στην ευρύτερη μεγάλη, σε σειρά αρθρογραφίας από το 2003 ώς τις 28 Νοεμβρίου 2008, επομένη ημέρα που, με ιστορική απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, χαρακτηρίστηκε «Μνημείο διατηρητέο το Συγκρότημα των Οκτώ (8) Προσφυγικών Πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας». «Βαθύτατος αναστεναγμός ανακούφισης συντάραξε χθες το συγκρότημα των οκτώ προσφυγικών πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας – αυτών των ίδιων που κανείς σεισμός της Αθήνας δεν είχε ταρακουνήσει» άρχιζε το άρθρο. «Χρειάσθηκε μια δίκαιη απόφαση σε δίκαιο, ανθρωπιστικό όσο και ιστορικό αίτημα, για να δοθεί τέλος σε μια υπόθεση - λαβύρινθο εμπλεκομένων συμφερόντων, καλών προθέσεων αλλά όχι και τόσο, που είχε προκαλέσει αγωνία στους κατοικούντες στο συγκρότημα - στόχο»... Μνημείο στην Ολότητά του Στις 27 Νοεμβρίου 2008, ημέρα Πέμπτη και ώρα 21.07, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων με επικεφαλής τον πρόεδρό του, και γενικό γραμματέα του ΥΠΠΟ κ. Θεόδωρο Δραβίλλα, μηχανικό ηλεκτρολόγο του ΕΜΠ, γνωμοδότησε υπέρ της διατηρήσεως και των άλλων έξι πολυκατοικιών, με ψήφους 14 υπέρ και 1 κατά, τονίζοντας ότι, με τις δύο πολυκατοικίες χαρακτηρισμένες ως διατηρητέες από πριν, το σύνολο των οκτώ προσφυγικών πολυκατοικιών κηρύσσεται Μνημείο στην Ολότητά του! Υψωμένα 14 χέρια έκαναν τη διαφορά, και στο «Σημειωματάριο» της 30ής Νοεμβρίου 2008 έχουν μπει τα ονόματα των μελών του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, τακτικά και αναπληρωματικά, με το 1 κατά από πλευράς ΥΠΕΧΩΔΕ. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνούμε αυτούς που υποστήριξαν και έκριναν τελεσίδικα, ως δικαιωματικά διατηρητέα την ιστορική μνήμη, τη μικρασιατική γειτονιά και την αρχιτεκτονική της! Σε άλλο σημείωμα έχει καταγραφεί πως το Συμβούλιο της Επικρατείας επί κ. Χρήστου Γεραρή με επικεφαλής τον σύμβουλο κ. Μενουδάκο έκριναν το 2004, σε κρίσιμο χρόνο και κατόπιν προσφυγής των κατοίκων και των Μικρασιατικών σωματείων, «άκυρο τον χαρακτηρισμό ως διατηρητέων μόνο των δύο πλαϊνών πολυκατοικιών», ενώ οι άλλες έξι θα κατεδαφίζονταν! Με την ιστορική απόφαση του ΥΠΠΟ στις 27/11/08, μνημείο κηρύχθηκε το όλο συγκρότημα, με τις 2 συν 6 πολυκατοικίες, χωρίς κίνδυνο πλέον να πατήσουν μπουλντόζες στο «οικόπεδο φιλέτο» της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Πολλοί οι υπερασπιστές Ενας δίκαιος αγώνας κερδήθηκε και σ’ αυτό βοήθησαν πολλοί – οι ίδιοι οι κάτοικοι πρώτα, που έμειναν φρουροί στην προσφυγική γειτονιά. Οι αρχιτέκτονες - μηχανικοί του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου που γνωμοδότησαν έγκαιρα και υπεύθυνα για την αξία της αρχιτεκτονικής Bauhaus. Η Ενωση Σμυρναίων σημαιοφόρος στη μάχη μαζί με τα άλλα Μικρασιατικά σωματεία, που ύψωσαν επιτακτική φωνή για τη διάσωση της ιστορικής συλλογικής μνήμης. Ο Τύπος με την «Καθημερινή» να πρωτοστατεί από τη στήλη «Σημειωματάριο», η τηλεόραση με την «Πρώτη Γραμμή», τότε στην ΕΡΤ, και το ΣΚΑΪ με συνεργείο σε επιτόπια κάλυψη και υπεύθυνο ενημερωτικό ρεπορτάζ στο στούντιο με κατοίκους και δημοσιογράφους. Αυτή η μάχη που δικαιώθηκε δεν είχε τη δημοσιότητα που της άξιζε, ίσως γιατί μπαίνει η πολιτική στη μέση. Τα γεγονότα παραμένουν και μιλούν! Η ιστορική απόφαση πάρθηκε επί υπουργίας κ. Μιχάλη Λιάπη, υπεγράφη από τον διάδοχό του κ. Αντώνη Σαμαρά. Αυτό δεν σημαίνει πως αν ήταν τότε ο νυν υπουργός Πολιτισμού, κ. Παύλος Γερουλάνος, δεν θα είχαμε την ίδια δίκαιη απόφαση. Η προσφυγική γειτονιά, οι οκτώ πολυκατοικίες κέρδισαν τη μάχη. Εμείς βοηθήσαμε, τους συντρέξαμε, δεν αφήσαμε περιθώριο στα συμφέροντα, αφυπνίσαμε συνειδήσεις. Η ελληνική Πολιτεία στάθηκε στο ύψος της, τελικά, και αυτή πρέπει να προχωρήσει αποφασιστικά στο επόμενο στάδιο 2: αυτό της ανακαίνισης των εγκαταλελειμμένων κτιρίων, που δίνουν επιπόλαια επιχειρήματα σε ενδιαφερόμενους και όχι μόνο από αισθητικής άποψης! Γι’ αυτό η Ενωση Σμυρναίων (έτος ιδρύσεως 1936) και το αιρετό Διοικητικό Συμβούλιό της, με πρόεδρο τον αντιστράτηγο κ. Ευάγγελο Τσίρκα, αποφάσισε την έκδοση σε βιβλίο των κυριοτέρων άρθρων του «Σημειωματαρίου». Η «Καθημερινή», πάντα πολυφωνική, που έδωσε ευρεία δημοσιότητα στο θέμα, έδωσε την άδεια για την έκδοση σε βιβλίο συλλεκτικό. Ανοιχτή πρόσκληση Η έκδοση της Ενώσεως Σμυρναίων περιλαμβάνει 21 δημοσιευμένα άρθρα του «Σημειωματαρίου» από το 2003 ώς και το 2008, όταν πάρθηκε η σωτήρια απόφαση του ΥΠΠΟ, με τις φωτογραφίες του Γιάννη Μπαρδόπουλου της «Κ», όπως δημοσιεύθηκαν στη δεύτερη σελίδα της «Καθημερινής». Την έκδοση χαιρετίζει με δυναμικό άρθρο ο πρόεδρος της Ενώσεως Σμυρναίων, κ. Ευάγγελος Τσίρκας, κηρύσσοντας τη συνέχεια του Αγώνα, με την ίδρυση του Μουσείου Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και Ανατολής, σε χώρο με στέρεες πλέον προσφυγικές ρίζες. Για να τιμηθεί η μνήμη της πατρίδας «που ζει όσο τη θυμόμαστε» η πρώτη παρουσίαση της έκδοσης «Η Μάχη για τη σωτηρία των Προσφυγικών» θα γίνει στη Βιβλιοθήκη της Ενώσεως Σμυρναίων, Καρύτση 3, Αθήνα, την Τετάρτη 3 Μαρτίου, ώρα 7 μ.μ. Καλεσμένοι τα μέλη της Ενώσεως, οι πρόσφυγες και οι υποστηρικτές τους από την Πολιτεία, τον Δήμο Αθηναίων και τα ΜΜΕ, αλλά και οι αναγνώστες της «Καθημερινής». Θα χαιρετίσει ο πρόεδρος της Ενώσεως, κ. Ευάγγελος Τσίρκας, θα τοποθετηθεί για τη συνέχεια της μάχης η Ελένη Μπίστικα και θα μιλήσει για την έκδοση ο αρθρογράφος της «Καθημερινής» κ. Κώστας Ιορδανίδης. Το βιβλίο διατίθεται δωρεάν από την Ενωση Σμυρναίων. Η είσοδος είναι ελεύθερη, όπως ελεύθερη είναι η φωνή για κάθε δίκαιο αίτημα...

Νέο πρόσωπο θα αποκτήσουν τρεις πλατείες

απο την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Παρεμβάσεις στον Αγ. Παντελεήμονα, την Αττική και τον Αγ. Νικόλαο

Του Γιωργου Λιαλιου

Την ανάπλαση τριών πλατειών σε υποβαθμισμένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος. Πρόκειται για τις πλατείες Αγίου Παντελεήμονα, Αττικής και Αγίου Νικολάου, στις οποίες θα γίνουν σημειακές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της εικόνας τους. Στα άμεσα σχέδια του υπουργείου είναι και η πεζοδρόμηση της λεωφόρου Βασιλίσσης Ολγας, ενώ σε ένα μήνα θα ανακοινωθούν μέτρα παρέμβασης για το Γουδί και το Ελληνικό. Το αναθεωρημένο νέο ρυθμιστικό σχέδιο της Αθήνας αναμένεται το φθινόπωρο.
Και στη Θεσσαλονίκη Η κ. Τίνα Μπιρμπίλη αποκάλυψε χθες στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής τις πρώτες πολεοδομικές παρεμβάσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος, που όλες αφορούν το κέντρο της πρωτεύουσας. Τα πρώτα δείγματα γραφής του υπουργείου θα δοθούν με μίνι αναπλάσεις τριών πλατειών σε υποβαθμισμένες περιοχές του κέντρου, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» έπονται παρεμβάσεις σε ακόμα τρεις πλατείες στη Θεσσαλονίκη και μια στον Πειραιά. «Η μελέτη θα ολοκληρωθεί σε ένα μήνα και η ανάπλαση των τριών πλατειών θα ξεκινήσει αμέσως», ανέφερε η κ. Μπιρμπίλη. «Θα πρόκειται κυρίως για μικρές παρεμβάσεις, δεν χρειάζεται να προκαλέσουμε σοκ σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα».
Εκτός από το πρόγραμμα ανάπλασης των πλατειών, το υπουργείο έχει σχεδόν ολοκληρώσει τον σχεδιασμό μιας σειράς από στοχευμένες παρεμβάσεις στην πρωτεύουσα. Πρόκειται για την πεζοδρόμηση της Βασιλίσσης Ολγας (με διατήρηση της διέλευσης των μέσων μαζικής μεταφοράς) και μια σειρά μέτρων για τη δημιουργία των εξαγγελθέντων εδώ και μια δεκαετία μητροπολιτικών πάρκων, όπως το Γουδί και το Ελληνικό. Παράλληλα, ζητήθηκε η επικαιροποίηση μελετών που είχαν γίνει από την Εταιρεία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων για την Πλάκα, το Θησείο, του Ψυρρή, το Μεταξουργείο και την περιοχή Γεράνι.
Αυτές οι πρώτες κινήσεις δίνουν το στίγμα των προθέσεων του υπουργείου για το κέντρο της Αθήνας. «Χρειάζεται μια αρχιτεκτονική στρατηγική για την αναβάθμιση του κέντρου, αλλά και μια γενναία κίνηση. Aναζητούμε τρόπους διάσωσης σημαντικών κτιρίων και απόσυρσης του παλαιού κτιριακού αποθέματος», ανέφερε η υπουργός. «Μελετούμε ένα πιλοτικό πρόγραμμα ανάπλασης υποβαθμισμένων περιοχών, το οποίο να επιλύει κοινωνικά προβλήματα, να προσελκύει ηλικιακά νέους κατοίκους στο κέντρο και να δημιουργεί συνθήκες μείξης Ελλήνων και αλλοδαπών». Ταυτόχρονα, όπως αποκάλυψε, προετοιμάζεται το νέο κείμενο για την αναθεώρηση του ρυθμιστικού σχεδίου της Αθήνας, το οποίο θα παρουσιαστεί στις αρχές φθινοπώρου.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, τέλος, κ. Κ. Καρτάλης ζήτησε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο «βλαχο-Las Vegas» της Ιεράς Οδού και της Πειραιώς.

Αδηλο το μέλλον για τρία κτίρια - ορόσημα

απο την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η ανησυχία για να βρεθεί χρηματοδότηση μεγαλώνει, αφού η κυβέρνηση δηλώνει πως αυτή την εποχή «δεν υπάρχει σάλιο»

Της Γιωτας Συκκα
Κτίρια ορόσημα της Αθήνας επιζητούν την ανανέωση τους. Μελέτες έχουν εκπονηθεί, όμως η αδυναμία της πολιτείας να χρηματοδοτήσει άμεσα τα έργα καθιστά το μέλλον τους άδηλο. Η ανησυχία για το αν θα βρουν χρηματοδότηση μεγαλώνει, αφού εκτός από τη δυσμενή διεθνή οικονομική κρίση, η κυβέρνηση δηλώνει πως «δεν υπάρχει σάλιο». Με το άνοιγμα του ΕΣΠΑ (Δ΄ ΚΠΣ) μέχρι το τέλος του μήνα, γεννιούνται ελπίδες ότι αυτή τη φορά οι εργασίες θα ξεκινήσουν σύντομα για την ανακαίνιση του «Ακροπόλ» της οδού Πατησίων που κινδυνεύει με βανδαλισμούς από τους άστεγους οι οποίοι βρίσκουν εκεί καταφύγιο. Αλλά και για το Μέγαρο Λοβέρδου στην οδό Μαυρομιχάλη η επανάχρηση είναι επιτακτική ανάγκη για να μη χαθεί η περίφημη ομώνυμη συλλογή που φυλάει το Βυζαντινό Μουσείο. Τέλος, εκκρεμεί η επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης στην Βασιλέως Κωνσταντίνου που αν δεν ολοκληρωθεί, δεν θα πάρουν ποτέ ανάσα οι συλλογές της. Τρία μεγάλα έργα, λοιπόν, περιμένουν στην ουρά για την επιλογή τους από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλο Γερουλάνο, να μπουν στη λίστα σωτηρίας του ΕΣΠΑ.
Πινακοθήκη Για ένα χώρο του 21ου αιώνα Δεκαετίες τώρα η επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης σκοντάφτει στις χρηματοδοτήσεις. Οσο όμως η πολιτεία αφήνει μετέωρο το σχέδιο τόσο αυξάνεται το κόστος του έργου. Ο προϋπολογισμός των 30 εκατ. ευρώ, με τον οποίο ξεκίνησε, δεν είναι αρκετός. Ολοι γνωρίζουν πως η εξασφάλιση των επιπλέον 16.000 τ. μ. θα διπλασιάσει το κόστος. Προς το παρόν έχει εγκριθεί μόνο η οριστική μελέτη. Σήμερα, συζητείται η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ. Το υφιστάμενο κτίριο είναι αποτέλεσμα αρχιτεκτονικού διαγωνισμού του 1956, με αρχιτέκτονες τους Ν. Μουτσόπουλο, Π. Μυλωνά και Δ. Φατούρο. Το 1976 εγκαινιάστηκε το σημερινό κτίριο, που είχε θεμελιωθεί το 1964.
Με το πέρασμα των χρόνων η ανάγκη εκσυγχρονισμού και επέκτασης του συγκροτήματος ήταν επιτακτική. Ετσι, το υπουργείο Πολιτισμού οδηγήθηκε στη διενέργεια ανοικτού δημόσιου διαγωνισμού το 2008, για την επιλογή μελετητών, από τον οποίο επελέγησαν τα συμπράττοντα γραφεία αρχιτεκτονικών μελετών, που εκπόνησαν τη νέα μελέτη: «Αρχιτεκτονική ΕΠΕ Γραμματόπουλος - Πανουσάκης», «Δ. Βασιλόπουλος & Συνεργάτες Ε. Ε.».
Το έργο περιλαμβάνει: προσθήκη ορόφου στο κτίριο της οδού Μιχαλακοπούλου, κατασκευή νέου πολυώροφου υπογείου στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου, αναδιοργάνωση και βελτιστοποίηση των κατακόρυφων κυκλοφοριών όλου του συγκροτήματος, εκτεταμένες λειτουργικές αναδιαρρυθμίσεις στο εσωτερικό του συνόλου των υφιστάμενων κτιρίων με βελτίωση και επαύξηση των υφιστάμενων λειτουργιών και προσθήκη νέων.
Στόχος είναι ένα σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα, το οποίο ενσωματώνει με διακριτικότητα και ευρηματικότητα το διατηρητέο παλαιό κτίριο, υλοποιώντας ένα νέο σύνολο. Προτείνεται μία αρχιτεκτονική επέμβαση με αντιληπτική σαφήνεια μεταξύ παλαιού και νέου, που δεν αλλοιώνει τον χαρακτήρα της αρχικής αρχιτεκτονικής σύλληψης, υποστηρίζει ο κ. Γραμματόπουλος: «Οι εκθεσιακοί χώροι οργανώνονται με αρτιότητα και αναβαθμίζονται δραστικά. Οι διοικητικοί αποκτούν την απαιτούμενη οργάνωση και αισθητική. Οι υπόλοιποι (βιβλιοθήκη, εργαστήρια, αίθουσες διδασκαλίας, αμφιθέατρο, πωλητήρια, κυλικεία κ. λπ.) αποκτούν την οργάνωση και τα μεγέθη που επιβάλλουν οι ανάγκες του συγκροτήματος».
* Το έργο είναι έτοιμο για ανάθεση, με προϋπολογισμό 62 εκατ. ευρώ. Τα 50 εκατ. από το ΕΣΠΑ, με προαίρεση 12 εκατ. ευρώ είτε από χορηγούς είτε από πόρους της Πινακοθήκης.
Aκροπόλ Το art nouveau φάντασμα Η εικόνα του «Ακροπόλ Παλλάς» με τις σκισμένες λινάτσες στην πρόσοψη δεν το τιμάει. Εξαιρετικό δείγμα αρχιτεκτονικής art nouveau, είναι από τα κτίρια που θα αξιοποιούσε το υπουργείο από τα χρόνια ακόμη του Ευάγγελου Βενιζέλου στο υπουργείο Πολιτισμού. Και όμως, όχι μόνο δεν αποκαταστάθηκε, αλλά κινδυνεύει από την αδιαφορία: είναι κοινό μυστικό ότι θα μπορούσε να καεί από την πυρκαγιά που ξέσπασε στο πίσω μέρος του προκαλώντας ζημιές στο υπόγειο και το ισόγειο, λίγους μήνες πριν. Τελικά, τη γλίτωσε με κάποιες ζημιές.
Εν τω μεταξύ, το υπουργείο δέχεται συνεχώς διαμαρτυρίες από τους ενοίκους των διπλανών πολυκατοικιών που έχουν πέσει πολλές φορές θύματα διαρρηκτών. Πύλη πρόσβασής τους, το εγκαταλελειμμένο Ακροπόλ.
Το κτίριο αντιμετωπίζει πολλά στατικά προβλήματα, ενώ τα μαρμάρινα τμήματα της εξωτερικής όψης του μπορούν να τραυματίσουν διερχομένους, ακόμη και τους αστέγους που καταφεύγουν στο εσωτερικό του.
Το επταώροφο κτίριο έχει συνολικό εμβαδόν 6.500 τ. μ. Η Διεύθυνση Αναστήλωσης Νεώτερων και Σύγχρονων Μνημείων είναι έτοιμη για τη δημοπράτηση. Η εγκεκριμένη μελέτη αποκατάστασης προβλέπει δημιουργία χώρων για εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, συνέδρια, ενώ το παλιό σχέδιο να συνδεθεί με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο για δράσεις εκπαίδευσης και πολιτισμού παραμένει.
* Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 14 εκατ. ευρώ και το έργο είναι έτοιμο για ανάθεση έπειτα από διαγωνισμό με το σύστημα «Μελέτη - κατασκευή».
Μέγαρο Λοβέρδου Κατοικία με ένδοξο παρελθόν Το εντυπωσιακό κτίριο της οδού Μαυρομιχάλη 6 στο κέντρο της Αθήνας πρόκειται να αποτελέσει το πρώτο παράρτημα του Βυζαντινού Μουσείου, ένα κέντρο μεταβυζαντινής τέχνης, περιοδικών εκθέσεων και ιστορικής μνήμης. Το μέγαρο Τσίλερ - Λοβέρδου ήταν αρχικά η κατοικία του περίφημου αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλερ και στη συνέχεια της οικογένειας Λοβέρδου, η οποία το δώρισε στο ελληνικό Δημόσιο.
Η καθυστέρηση της αποκατάστασής του απομακρύνει όλο και περισσότερο το όνειρο της παρουσίασης της συλλογής Λοβέρδου, που φυλάσσεται στις αποθήκες του Βυζαντινού Μουσείου και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες και εντυπωσιακότερες συλλογές εικόνων στον κόσμο. Περιλαμβάνει 661 αντικείμενα εκκλησιαστικής τέχνης, από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα, χειρόγραφα, σπάνιες εικόνες, υφάσματα, ένα τέμπλο.
Aστικό σπίτι της εποχής χαρακτηρίζει το οίκημα η αρχιτέκτων Μάρω Καρδαμίτση–Αδάμη: «Ενα φαρδύ κλιμακοστάσιο οδηγεί από την είσοδο στον όροφο, όπου δεξιά και αριστερά από το κεντρικό χολ εισόδου, τον αντιθάλαμο, τοποθετούνται οι δύο χώροι του γραφείου του και η τραπεζαρία με το σαλόνι. Μια στενότερη κλίμακα ανεβαίνει στον όροφο, όπου βρίσκονται τα πέντε υπνοδωμάτια και το λουτρό. Ολα επικοινωνούν εσωτερικά μεταξύ τους, κατά το σύστημα των hotels prives της Ευρώπης», σημειώνει στο ημερολόγιο του 2002 του Βυζαντινού Μουσείου.
Από το σπίτι της Μαυρομιχάλη πέρασαν δημοφιλείς πολιτικοί, πρέσβεις, αρχιτέκτονες, αρχαιολόγοι. Με το θάνατο του Τσίλερ το 1923, η οικογένεια Λοβέρδου αγόρασε το σπίτι και με τη βοήθεια του αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχου μετέτρεψε τμήμα του σε μουσείο. Με τα χρόνια οι προσθήκες κάλυψαν την αυλή.
Οι καθυστερήσεις δεν σχετίζονται μόνο με την έλλειψη χρημάτων αλλά και την αναθεώρηση του κτιριολογικού προγράμματος. Ωστόσο, κάθε νέα καθυστέρηση ίσως οδηγήσει στην απώλεια της συλλογής, αφού οι κληρονόμοι δικαίως κουράστηκαν να περιμένουν την αξιοποίησή της από το 1970.
Τον Φεβρουάριο του 1980 η συλλογή Λοβέρδου παρουσιάστηκε στο κοινό, από τότε όμως παραμένει στις αποθήκες του μουσείου, περιμένοντας να στεγαστεί μόνιμα.
* Ο προϋπολογισμός της κτιριακής αποκατάστασης ανέρχεται στα 4 εκατ. ευρώ, ενώ η υλοποίηση της μουσειολογικής μελέτης, που θα γίνει από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, σε 3 εκατ. ευρώ.